 |
|||
|
Sint-Anne, Minnertsga,
Jabik, Ouwe-Syl, Froubuurt, Nij Altoenae, Nije-Syl, Vrouwbuurtstermolen,
Zwarte Haan en Westhoek |
|||
|
In dit kader zijn er het hele jaar door diverse activiteiten op het Bildt. Van 27 juni tot 13 juli 2008 zijn er de Bildtse Aardappelweken: fan grônd tot kônt. Op dinsdag, 11 december 2007 kregen de Bildtse Aardappelweken positief advies over de subsidiëring met een bijdrage van 45.000 euro voor de organisatie van de Bildtse Aardappelweken. Dit betekent dat er een aantal activiteiten zijn die het promoten van de akkerbouw en de aardappel en daarmee de promotie van het Bildt centraal stellen. De internationale aardappelliefhebbers zullen hun weg naar Plate-restaurant Siebs wel weten te vinden, al is de boerderij van Van der Werff aan de Oudebildtdijk onder Oude Bildtzijl door de Stichting de Bildtse Aardappelweken als centrale plaats gekozen voor een aardappelsymposium en een tentoonstelling over de geschiedenis van de aardappel..
Ziener spreekt
Klaas mailde ons zijn verhaal wat wij binnenkort exclusief in de Bildtsche Bode zullen publiceren. Zie de video
De Kleine Keizer van Ouwe-Syl
Niet alleen in het buitenland lag men aan zijn voeten. De vrouwen van Oudebildtzijl borduurden zijn naam op hun lappen als hij op tournee in het buitenland was. En weer terug thuis, werd hij gevraagd om eerste steenleggingen te verrichten. In het huis aan de Laaisterstreek nummer 13 vinden we een spoor van zijn vroege faam: "De eerste steen gelegd den 1 april 1892 door Gerrit Keizer oud 18 jaar." Ook dit soort gebeurtenissen waren voor de dames op het dorp aanleiding een lap te borduren die aan deze gebeurtenis rond hun internationale beroemdheid herinnert. In het Bildtse gemeentearchief bewaren ze nog zo'n lap waarop Gerrit de "Klaine Keizer", de kleine Keizer werd genoemd. Zo kende ook het internationale kermispubliek de Dwerg van Ouwe-Syl, die slechts 98 centimeter groot werd. Nu waren die er wel meer. De Ottomaanse sultan hield een complete groep "Lilliputters" aan zijn hof. De Keizer van Ouwe-Syl had natuurlijk meer te bieden dan zijn geringe lengte. Hij was ook nog eens beresterk. En, daar mocht natuurlijk niet over gesproken worden, maar iedereen wist het: één bepaald lichaamsdeel van de Klaine Keizer bleek in het geheel geen last van groeistoornis te hebben gehad. Rome aan de waddenzee
Zo komt men tegemoet aan de behoefte van de pelgrims die Het Bildt in de komende zomer hoopt te mogen begroeten naar aanleiding van de recente Mariale gebeurtenissen. Op één van de kaarten staat een lid van de lijfwachten van de paus, de zogeheten Zwitserse Garde, op een wad nabij Zwarte Haan. Deze afbeelding zal sommigen misschien bekend voorkomen. Hij werd ook
gebruikt op de cover van de P16 brochure en op de flyer die in grote
aantallen in jongerencaravans in de buitengebieden rond Nij Altoenae
en Vrouwenparochie werd uitgedeeld. Op de achterkant stond met de oproep:
Wurde Bildts Zouaaf. Het betrof een wervingscampagne onder de jeugd
om als Bildtse Garde de katholieke pylger te lieden en beskermje.
|
Bekijk of koop de luxe P16 brochure over de Bildtse Mariaverschijningen Klik hier voor de MariaPromo Video Het Bildt Op deze pagina:
Ook in de Bode: Meest bekeken sites |
||
|
COLOFON |
Noorderleeg-ommegang |
||
|
Directeur: S.M. String |
|
||
|
Kalender Het Bildt op komst |
|||
|
In 1942 werd de in 1869 te Sint Annaparochie opgerichte Bildtsche Courant door de moffen gedwongen te fuseren met de Franeker Courant en de Harlinger courant. Onder Duitse bezetting werd de krant ten dele voortgezet als De Noordwesthoek van Friesland - waarin opgenomen de Bildtsche-, Franeker- en Harlinger Courant met een Bildtsche editie St. Anna parochie. In 1935 werd De Bildtse Post opgericht als streekblad voor Frieslands Noordwesthoek St. Anna parochie -.Dit blad verschijnt tot op heden wekelijks als gratis advertentieblad en in een wat dikkere betaaleditie. In 1942 verscheen onregelmatig tot mei 1965 de illegale Bildsche Bode.
|
Vorige week koos de kalendercommissie de twaalf platen die deze kalender zullen sieren. Er ging nog een behoorlijke discussie aan vooraf omtrent het thema van de Het Bildt kalendarium. Uiteindelijk waren de leden het unaniem eens dat het dit keer niet om het gebruikelijke natuurschoon moest gaan, doch dat er in 2009 de nadruk moest worden gelegd als Het Bildt als het Friese Heilig Land met haar oude en nieuwe heiligdommen.
Daarom koos de commissie dan ook dit werk met het Mirakel van Nij Altoenae
als voorplaat voor de nieuwe kalender. |
||
|
Krachtige boemannen, klop-
en kwelgeesten |
|||
Een sage (komt van "was gesaget werd (wat gezegd werd) is een volksverhaal waarin geografische bijzonderheden en bovennatuurlijke verschijnsels worden verklaard. Sagen worden onterecht soms legenden genoemd. Anders dan het sprookje speelt de sage zich vaak in een bepaalde tijd op een bepaalde plaats af. verhaalt over klop- en kwelgeesten, verschijningen, magiers, heksen, waarzeggers en over bovennatuurlijk krachtige wezens als boemannen. Vaak heeft de traditionele sage een moderne pendant in het zogenaamde Broodje Aapverhaal. |
De sagen en oude verhalen van Het Bildt |
||
|
Het
Bildt - de geschiedenis van het einde van de wereld |
|||
Vanaf ca het jaar 300 begon de zeespiegel te stijgen en breidde het Almere (meer) uit tot de Zuiderzee. In die periode ontstond ook de Middelzee, een zeearm in de provincie Friesland. |
Het oude land loopt onder |
||
Deze Middelzee, ook 'Borne' genoemd. begon ten oosten van Bolsward, boog ten noorden van huidige Sneek naar het Noorden. Haar 'monding' lag in wat nu Het Bildt is, ten zuiden van het Borndiep tussen Ameland en Terschelling. De benaming 'Borndiep' verwijst nog naar de oorsprong van de Middelzee. De zeearm verwijdde de loop van het riviertje de Borne tot een zeearm. Dit riviertje mondde toen bij Rauwerd (Raerd) in de Middelzee. De Middelzee vormde een verbinding met de Marne die van Bolsward naar het westen liep en een zijtak was van het zeegat het Vlie, tussen Terschelling en Vlieland. De Middelzee vormde de scheiding tussen Westergo en Oostergo. |
Wester- en Oostergo van elkaar gescheiden |
||
Met uitzondering van het gebied rond Minnertsga, begint de geschiedenis van Het Bildt met de Middelzee. Minnertsga werd pas in 1984 aan Het Bildt toegevoegd, maar is een veel ouder gebied. Minnertsga is het enige dorp in Het Bildt waar geen Bildts (Oud Hollandsch) maar Fries wordt gesproken. |
Minnertsga |
||
Rond 1100 werd de verbinding tussen de Marne en de Middelzee bij Bolsward verbroken. Hierdoor begon de dichtslibbing van de Middelzee te versnellen. Voor 1200 was het zuidelijke deel al dichtgeslibd. Ook het ontstaan van de Zuiderzee bevorderde de dichtslibbing. |
Dichtgeslipd |
||
Tussen 1200 en 1300 slibde de Middelzee tot aan Het Bildt dicht. Uit die tijd stammen verschillende dijken. Van het westen naar het oosten liggen: De Krinserarm van 1240 tussen Rauwerd en Oosterwierum, de Boksumerdyk van rond 1275 tussen Boksum en Goutum en tussen Beetgumermolen en Britsum van rond 1300. |
Het Bildt herboren |
||
Toen deze Middelzee rond 1300 door de Skrédyk tussen Beetgumermolen en Britsum werd afgesloten, slibde de Nieuwlanden van Het Bildt aan. Het is "opgebild" land; "opbillen" is een oud woord voor opslibben. Deze kwelderbillen worden in 1398 door graaf Albrecht van Beieren geschonken aan Arend van Egmond, Heer van IJsselstein. |
Waarom God geen bossen schiep in Friesland sage |
||
|
|
Joris met de Baard |
||
Op 22 februari 1505 sloot hertog Joris met de Baard van Saksen een overeenkomst met de gebroeders Dirk, Floris, en Jacob van Wijngaarden, en Thomas Beukelaar, de schoonzoon van een van hen. Deze Zuid-Hollandse Heren zouden de kwelders indijken tegen vrijstelling van pacht gedurende het eerste jaar. In 1505 werd Het Bildt door arbeiders uit Holland, Zeeland en Friesland met de hand ingedijkt door een dijk van 14 kilometer. Er kwam een kaarsrechte weg, met drie dorpjes en een katholieke parochie, die van Sint Jacob, Sint Anna en die van Onze Lieve Vrouwe |
Het merendeel van de sagen in Het Bildt stammen uit de 16e eeuw en kregen rond 1800 hun huidige vorm.ie www.beleven.org/verhalen/ |
||
Aangezien zijn macht in Friesland tanende was deed Joris met de Baard op 19 mei 1515 zijn aanspraken op Groningen en Friesland voor ƒ100.000 over aan keizer Karel V. |
De sage van de breedgeschouderden/ |
||
Toen de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden zich losmaakte van Spanje, werd Het Bildt de negenentwintigste grietenij van Friesland. |
Los van Spanje |
||
Het gebied slibde nog steeds aan, en zo werd in 1600 het Buitenbildt ingedijkt (Nij Bildt), dat in 1637 samen met een deel van Oud Bildt door de Staten van Friesland uit geldgebrek aan de pachters werd verkocht. |
Verpatst |
||
In 1715 werd nogmaals een kweldergebied ingedijkt, de Wester Bildtpollen geheten. |
Bildtpollen |
||
Op 12 maart 1751 werd dit met de rest van Het Bildt dat nog in bezit was van de Friese Staten verkocht. |
De rest verkocht |
||
In 1754 werden de Ooster Bildtpollen ingedijkt. |
Ingedijkt |
||
|
|
5de eeuwfeest |
||
|
Het was even wennen voor de mensen na eeuwen protestantse onderdrukking, maar menige toevallige passant sloot zich aan bij de stoet. In Nij Altoenae stopte de processie een kort moment voor de Kerk tussen de Dijken om te bidden "dat de protestanten hun heidense ketterij zullen opgeven om weer het ware geloof te omhelsen. Bekijk of koop de luxe P16 brochure over de Bildtse Mariaverschijningen
|
Dat het kan spoken bij Zwarte Haan is geen geheim. Dat men vanuit het westen en zuiden naar de Haan trekt vanwege zgn. Mariaverschijningen is ook niet echt nieuw. Wel dat dit blijkbaar in georganiseerd verband gebeurd. Onder meer vanuit de A'damse Spaarndammerbuurt. Lees ook eens over Maria
van MIddelsee (OLVrouw van Altoenae) en het forum
over deze "verschijningen" |
||
|
Pommes II |
Het Bildts |
Het Fries |
Links |
|
Dat komt, zo weet de heer Waterinckx van de Filière de la Pomme de Terre door de zeer potente en vruchtbare zeeklei-bodem. De naam Het Bildt komt dan ook van opgebild. Opbillen betekent opgeslibd in oud-Hollands.
|
|
Alleen in de kom van Minnertsga wordt Fries gesproken. De gemeente heeft op tweetalige plaatsnaamborden onder de Nederlandse plaatsnaam niet de Friese maar de Bildts-Hollandse vertaling staan. |
|
|
Orgaan voor de Noordwesthoek
van Friesland |
|||
SINT
ANNAPAROCHIE - 2008 is door de UNESCO wereldwijd uitgeroepen tot het
jaar van de aardappel. Door de eeuwen heen is het Bildt een vooraanstaand
aardappelgebied geworden. 
NIEUWEBILDTDIJK-Op
zondag 11 november 2007 zagen Klaas de Vries, Watze van Dijk en nog
twee bezoekers van een lokaal drankhok Maria huilen boven de kerk van
Nij Altoenae. Ze achtervolgen haar op twee scooters als ze via de Schuringaweg
naar het Strandhuis aan de Nieuwe Bildtdijk zweeft. Daar schiet Maria
loodrecht de hemel in. Op de foto Klaas de Vries op de plek waar hij
de heilige maagd omhoog zag stijgen. De Vries: Moderne pelgrims schrikken
er niet voor terug af te zien op de weg naar deze uithoek in Friesland.
Daarin verschillen ze niet met hun voorgangers uit de middeleeuwen.
Nieuw is dat nu wetenschappelijk vast gesteld is dat je van pelgrimeren
ook beter wordt. Niet in de zin dat een blinde weer kan zien, maar wel
dat pelgrims zich achteraf beter voelen dan er voor. De verklaring:
lichamelijke inspanning maakt dopamine vrij, een stofje in de hersenen
dat een goed gevoel geeft. Vandaar ook dat je van pelgrimeren beter
word. 
OUWE-SYL
- De grootste, of in elk geval bekendste Oudebildtzijler was ooit Gerrit
Keizer (1874-1946). Hij stond op de podia van Milaan, Rome, Londen en
Parijs en trad op voor de Duitse keizer, de Turkse sultan, de sjah van
Perzië en de Khedive van Egypte. Hij mag dan gerust de grootste
ambassadeur van de Bildtse cultuur worden genoemd. 
Volgend
jaar zal er een kalender over Het Bildt verschijnen. 
Met
name de meer recente spiritualiteit rond de verschijningen van de Heilige
Maagd Maria bleek Bildtse kunstenaars te inspireren. 
In
2007 trekt de eerste Maria-ommegang sinds de reformatie van Sint Annaparochie
via Nij Altoenae en de Nieuwebildtdijk naar Zwarte Haan.