DE HISTORY OF HOLLAND bij MOKUM TV

 

De relatie tussen Holland en Turkije of Marokko is ouder dan meningeen denkt. Turken en Marokkanen worden in Nederland met elkaar verbonden in wat wel de meest Nationale van alle Hollandse Heiligen mag worden genoemd, Sinterklaas. In onze conmtreien geintroduceert door Keizerin Theophanu (956-991). De goedheiligman wordt in zijn werk bijgestaan door zijn Marokkanse hulpje Zwarte Piet.

BYZANTIJNS KEIZERIN INTRODUCEERDE SINTERKLAAS IN HOLLAND
Door Mohamed el-Fers

Keizrin Thephanu in HollandKeizerin Theophanu Sklerina, Byzantijnse echtgenote van Keizer Otto II, speelt een belangrijke rol in de wordingsgeschiedenis van Holland, maar nog meer bij de introductie van Neerlands 'Nationale' heilige. Deze uit het Turkse Demre afkomstige bisschop zou in de Nederlanden alle stormen van de reformatie glansrijk weten te doorstaan

De vooravond van de jaarlijkse feestdag van deze heilige is 'pakjesavond'. Dan brengt de Heilige geschenken rond. Zonder het zingen van speciale liedjes voor deze Sint is het geen echt Sint Nicolaasfeest. In de loop der eeuwen zijn er honderden van deze liedjes geschreven ter ere van de Goedheiligman, en de lijst groeit nog elk jaar. In de tijd van de reformatie hebben de protestanten van alles geprobeerd om het zingen van Sinterklaasliedjes en de feestdag van deze heilige te onderdrukken. Zonder succes. In de loop der eeuwen kreeg de Turkse heilige er zelf een hulpje bij in de vorm van Zwarte Piet, een Moor.

Moren, die kwamen uit Marokko. De alleroudste officiële contracten sloten de Hollanders met de Marokkanen als verbond tegen de Spanjaarden! Logisch dat de helper van de Goedheiligman een Marokkaan werd. Zijn belangrijkste attribuut was de roede, een bos takken, waarmee hij ongehoorzame kinderen mee afstrafte.

Nicolaas werd in de 4de eeuw geboren te Patara in het huidige Turkije. Hij was bisschop van Myra, tegenwoordig Demre geheten en was een van de 318 deelnemers aan het Concilie van Nikaia in het jaar 325. De ontelbare overleveringen over Nicolaas zijn historisch zeer omstreden. Nicolaas zou de kinderen van Demre van geschenken hebben voorzien, en arme bruidjes van een bruidsschat. Wegens zijn onvermoeide prediking zou Nicolaas in het gevang zijn geworpen, waaruit hij door keizer Constantinus zou worden bevrijd. Zijn cultus verbreidde zich in de 6de eeuw in het oosten. In 565 nam keizer Justinianus deel aan een Sint Nicolaas-processie in Constantinopel (Istanbul).

Geen enkele heilige genoot de populariteit van Sint Nicolaas in Nederland. Alleen Sint Maarten kon enigzins in zijn schaduw staan. Wat Nicolaas betreft, men vereerde deze heilige hier dankzij keizerin Theophanu eerder bij dan de rest van Europa. Daar werd zijn cultus pas verbreid na de bewoners van de Italiaanse stad Bari in 1087 zijn botten uit de crypte van Demre roven. In Bari bouwden ze een nieuw heiligdom boven zijn graf. Van daar uit begon zijn Victorie voor de rest van Europa. Sint Nicolaas wordt schutspatroon van de zeevarende en van de kinderen. De eerste kerk die in Amsterdam werd gebouwd, was de Sinterklaaskerk en de Turkse bisschop wordt de patroonheilige van de stad. Maar hij is ook de beschermheilige van Rusland.

Via Nederlandse emigranten in Amerika ondergaat Sint Nicolaas in de nieuwe wereld een transformatie. In Amerika verbasterde Sinterklaas tot Santa Claus, zijn zwarte hulpje afgeschaft en de priesterlijke gewaden vervangen door een knalrode broek en sneeuwlaarsen. Toen ze toch bezig waren, werd ook de feestdag verplaatst naar 25 december, zodat Santa Claus als Father Christmas net als Wodan voor hem deed, met een door rendieren getrokken slee door de sneeuwstormen raasde met zijn geschenken. In het Turkse Demre is inmiddels een standbeeld van de Amerikaanse Father Christmas alias Santa Claus verrezen.

In Nederland maakt men duidelijk onderscheid tussen 'de kerstman', de Amerikaanse Santa Claus en Sinterklaas. Dat zijn twee verschillende zaken. De Kerstman is meer Disney. Een fantasiefiguur die nooit heeft bestaan. Dat ligt anders met Sinterklaas. De kleinste kinderen geloven dat hij echt bestaat en hen door Zwarte Piet laat bespieden of ze wel braaf zijn. Voor velen is de ontdekking dat Sinterklaas niet echt bestaat een teleurstellende ervaring. Waarbij het een schrale troost is dat hij vroeger wel echt heeft bestaan.

In Holland draagt de heilige nog steeds de eeuwenoude kerkelijke gewaden. Met rode koorkap en mijter. Beide rood, de kleur van de martelaren. De kerk hanteerde al eeuwen voor Amerikanen de zogenaamde 'hanky-code' invoerde, de vijf kerkelijke kleuren. De gewaden die op 6 december aan het altaar werden gedragen waren dus rood.

Hoe de Calvinisten ook probeerde dit Roomse feest van de katholieke heilige Nicolaas af te schaffen, tot op heden komt de Turkse goedheiligman samen met zijn Marokkaanse medewerker op de Hollandse daken spoken, waarbij zijn Noordafrikaanse hulpje via de schoorsteen de Hollandse woning moet binnendringen om de kinderen cadeautjes te brengen.

KEIZERIN THEOPHANU DE WELLUSTIGE

De Sint Nicolaaskapel op het Valkhof in Nijmegen is zover bekend, het oudste gebouw dat in West Europa aan de Turkse heilige werd toegewijd.

TheophanuDeze kapel werd gebouwd door de uit het huidige Istanbul afkomstige keizerin Theophanu (956-991). Al in de tijd dat zij met haar man de keizer van palts tot palts door het uitgestrekte rijk trok was Nijmegen een van de meest bezochte plaatsen. De stad met het door Karel de Grote gebouwde Valkenhof wordt maar liefst vijf keer aangedaan door het keizerspaar. In Keulen, Worms of Utrecht komen ze maar twee maal op bezoek. De meeste steden deed het echtpaar eenmalig aan, waaronder Parijs, Reims, Trier, Milaan, Maastricht of het Betuwse Tiel.
De Sinterklaaskapel zal destijds ingewijd zijn door de in het gezelschap van de keizerin meereizende Griekse monniken. Ook na de dood van haar man bleef Nijmegen haar favoriete oord in onze contreien. De Byzantijnse Keizerin-regentes zal veelvuldig in Nijmegen verblijven en er ook sterven.

Over de ouders van keizerin Theophanu zijn de geleerden het niet eens. Ze is hoogstwaarschijnlijk de dochter van Romanos III van Byzantium. In het huwelijkscontract wordt ze geïdentificeerd als neptis (nicht of kleindochter) Johannes I Tzimisces, destijds een invloedrijke Armeens generaal.die het tot keizer schopte. Ze wordt in Byzantijnse bronnen beschreven als de zus van Anna Porphyrogenita. Dat porphyrogenita, in het purper geboren. Dat haar ouders niet worden genoemd zou kunnen betekenen dat Theophanu een buitenechtelijke dochter uit de verhouding van keizer Romanos III met Sophia Phokaina (nicht van keizer Nicephorus II en de zus van Tzimisces' vrouw Maria Skleraina) zou kunnen zijn. Of anders de vrucht van de verhouding van keizerin Maria Skleraina met Konstantinos Skeleros (920-Patrikios 991). Het waren broeierige tijden in Byzantium. Vooral in de hogere kringen rotzooide men maar aan. Zelfs DNA onderzoek zou in deze gevallen geen uitkomst kunnen bieden, want in Constantinopel nam men het niet zo nauw met de interfamiliaire contacten.

Wat wel onderzocht is, zijn de munten uit het tijdperk van de vader en moeder van Otto II. En dan met name de zilveren munten. Die bleken namelijk van een hele andere samenstelling te zijn dan de andere zilveren munten die op dat moment elders in Europa werden geslagen. Uit de Röntgenfluorisatieanalise van middeleeuwse Europese en Arabische munten in de verzameling van de Tübinger Universität in een Basels laboratorium blijkt dat de zogenaamde Saksische Otto-Adelheid-Penning uit zuiver Arabisch zilver is geslagen. Zou dit zilver zijn meegevoerd in de bruidschat waarmee de dan 16-jarige Theophanu in april 972 van Constantinopel naar Rome kwam?

In elk geval waren er levendige betrekkingen met de Orient sinds kalief Haroun el-Rachid en Karel de Grote vriendschappelijke betrekkingen aangingen. Karel had zelfs een paar olifanten cadeau gekregen.

Voorafgaande aan het huwelijk van de toen 17-jarige Otto II.van Saksen (955-7 december 983) hadden er uitgebreide onderhandelingen plaats. Om de puntjes op de i te zetten stuurde de keizer Gero, de aartsbisschop van Keulen (970-976).naar het Byzantijnse hof in Istanbul. Na een strenge selectie kiest hij Theophanu en voert haar in triomf naar Rome. Daar moet men enigszins teleurgesteld zijn geweest dat ze geen erfhoudende prinses, maar de iets minder waardevolle bastaarddochter hebben meegegeven aan de Keulse bisschop. Om dit smetje goed te maken, schenkt de keizer van Byzantium als de huwelijksovereenkomst zal worden aangegaan de vorstendommen Capua en Benevento aan de keizer van het westen.

in grootse stijl en zwaar behangen met juwelen arriveerde Theophanu in een draagstoel. Voorafgegaan door een uitgebreide escort van militairen en Griekse monniken wordt ze door de straten van Rome naar de Sint Pieterskerk gedragen. waar op 14 april 972 de huwelijksoorkonde wordt opgesteld. De trouwakte van Otto II en Theophanu is de mooiste en meest waardevolle van de Europese Middeleeuwen en een uniek voorbeeld van de politieke verhoudingen in het westerse keizerrijk.
Rome omzeilde op elegante wijze het probleem van het ouderschap van de Byzantijnse door alleen de grootvader te noemen. Daar was men tenminste zeker van!

Theophanu en Otto wordenin de Sint Pieterskerk in de echt verbonden door paus Johannus XIII.

Volgens kronikeur Thietmar was de dan 16-jarige Theophanu alles behalve de virgo desiderata. 'de gewenste maagd'. Ook moeder van Otto heeft het laatdunkend over 'die Griekse'. Duiden deze woorden erop dat de keizerlijke prinses er een andere, wat vrijere levensstijl op na hield. Niet vreemd voor iemand die net was aangekomen uit het toen zeer losbandige Constantinopel.

Theophanu had blijkbaar weinig moeite zich aan te passen, maar brengt ook allerlei Byzantijnse luxe en nieuwe ideeën mee.

Ze is nog geen jaar getrouwd, of de vader van haar man sterft. In 973 wordt Otto II zelf keizer. Theophanu draagt vanaf dat moment de titel "consors regni", mede regent, een titel die het niet eerder gegeven had. Theophanu geniet dan ook opmerkelijke vrijheden en kan zelfstandig en handelsbekwaam optreden.

Theophanu en Otto kunnen het als leeftijdsgenoten blijkbaar goed vinden. Volgens theoloog Peter Damian onderhield keizerin Theophanu daarnaast ook nog een heftige buitenechtelijke seksuele relatie met de in haar hofhouding meereizende Griekse monnik Johannes Philagathos. Deze zou later nog korte tijd faam maken als paus Johannes XVI. Tot de zoon van Theophanu deze tegenpaus verminkt in een klooster laat opsluiten.

Theophanu begeleid haar man niet allen op al diens reizen, maar geeft ook eigenhandig en onder haar eigen naam als keizerin oorkonden uit. Die ze ondertekent ze met "coimperatrix", medekeizerin.

De Byzantijnse heeft het regelmatig aan de stok met haar schoonmoeder, Adelheid van Bourgondië. Die vind het maar niks, zo'n Griekse in haar omgeving. Zeker niet zolang ze nog geen erfopvolger heeft geschonken. De eerste vijf jaar gebeurt er niets op dit gebied. Vervolgens baart de Griekse alleen maar dochters: Withildis in 977 en het jaar daarop een dubbelschot met de tweeling Sophia en Mathilde. Pas in juni of juli 980 kan de vlag in top. Dan wordt de latere keizer Otto III geboren. Samen met een verder naamloze tweelingzus, die voor 8 oktober 980 stierf.

Nu het voortbestaan van het geslacht wat zekerder is, vind Otto het tijd zijn gezag in de rest van Italië te versterken. Als hij in 982 de strijd aangaat met de Arabieren in zuid-Italië, wordt hij bij Crotone in Calabrië verslagen. Het daarop volgende jaar 983 sterft Otto II in Rome aan malaria.

Zijn driejarige zoon wordt in Pavia.tot koning Otto III uitgeroepen. Daar verblijft zijn weduwe op dat moment met de kinderen, schoon moeder Adelheid en schoonzus Mathilde

Onmiddellijk ontbrand er een strijdt onder de Frankische adel om het voogdijschap. Dit zeggenschap laat de dan 27 jarige keizerin-weduwe zich niet zomaar uit handen nemen. Theophanu zal als geen andere vrouw haar stempel op de diplomatieke betrekkingen binnen en buiten Europa drukken.
Ze keert met haar zoon terug naar het noorden, waar ze wordt overvallen door een oude rivaal van haar man, Heinrich der Zänker (Hendrik de Ruziezoeker).
Deze blijkt door bisschop Folkmar van Utrecht uit zijn gevangenschap te zijn vrijgelaten.

Om te voorkomen dat vazallen hun leen als eigendom zouden gaan beschouwen en dynastieën zouden vestigen, had Otto I bisschoppen aangesteld als leenman. Hoewel het in de middeleeuwen zeker niet was uitgesloten dat bisschoppen nakomelingen verwekte, konden deze nooit wettig erfgenaam zijn. Omdat bisschoppen nu eenmaal tot het celibaat verplicht waren. Het leen van een bisschop ging dus, na zijn dood, altijd weer terug naar de keizer. Zo hield deze zijn land goed onder controle en werd voorkomen dat het rijk versnipperde. Omdat dit systeem werd ingevoerd door Otto I werd het 't 'Ottoonse stelsel' genoemd.
De door de Utrechtse bisschop vrijgelaten Heinrich overviel de keizerin-weduwe en ontvoerd diens jonge koning.
De bedoeling is duidelijk als kidnapper Heinrich zichzelf met pasen 984 tot koning laat uitroepen. Dirk II van Holland (overleden op 06-mei 988) is een van de weinigen die hem aanvankelijk steunen..
Als aartsbisschop Willigis van Mainz samen met hertog Bernhard van Saksen de strijd aanbinden met Heinrich, levert deze in mei 984 de jonge Otto weer aan zijn moeder uit.
Maar pas in juni 985 onderwerpt Heinrich zich en wordt Theophanu algemeen erkend als keizerin-regentes.
Ook door Dirk II van Holland, die in augustus 985 als beloning voor zijn trouw de goederen en inkomsten die hij in zijn graafschap tevoren van haar man in leen had gehouden in eigendom krijgt..
De Byzantijnse Keizerin Theophanu kwam hiermee in conflict met de bisschop van Utrecht. Hij meende dat het gebied bij Vlaardingen dat zij beleende aan de Hollandse graaf 'zijn land' zou zijn.
Theophanu trok zich er niets van aan. Op het Valkhof in Nijmegen wordt de Hollandse graaf Dirk II meerdere malen voor persoonlijke diensten door Keizerin Theophanu ontboden.
De Byzantuijnse hield vanuit het Valkhof Utrecht en de bisschop goed in de gaten.

Een verkeerde beweging, en ze zou Utrecht laten weten wie er de baas was. Ze gaf hiermee een tik op de neus van de Utrechtse bisschop, en deed een beslissende zet in de culturele en politieke gang van zaken in de Nederlanden.
Als Dirk II op 6-mei 988 sterft, wordt hij opgevolgd door Arnulf Gandensis, Graaf van Holland.
Keizerin Theophanu regeerde als regentes tot haar dood op 35-jarige leeftijd. In het jaar 991 sterft ze op het Valkenhof. Vanuit Nijmegen werd het ontzielde lichaam van Theophanu over de Rijn naar Keulen gevaren. Daar wordt ze bijgezet in de kerk van Sint Pantaleon. Op vrijdag 19 augustus 2005 bezocht paus Benediktus XVI haar Keulse grafkerk.

Volgens Odilo, Abt van Cluny, was schoonmoeder Adelheid erg gelukkig toen 'die Griekse vrouw' in Nijmegen stierf. Odilo schrijft negatief over Theophanu.om zijn beschermvrouw Adelheid te behagen.

Thietmar schrijft bij Theophanu's dood dat, hoewel ze van het zwakke geslacht was, ze met mannenmoed op waardige wijze de koninklijke macht voor haar zoon beschermde, "vriendelijk tegen allen die eerlijk waren, maar met verschrikkelijke superioriteit tegenover rebellen". Bovendien laat Thietmar weten dat de gestorven keizerin bezat "wat niet vaak gevonden wordt bij Grieken, ze had goede manieren."

Albert van Metz is minder te spreken over Theophanu, omdat ze luxe en juwelen in Duitsland introduceerde. Albert verweet haar dat ze veel te weinig boete deed voor haar wellustig gedrag en zet haar neer als een onplezierig kwebbelziek vrouwmens.

Dat grootmoeder Adelheid zo blij was met de dood van die Griekse, zal zeker te maken hebben gehad met het feit dat zij nu het regentschap over haar kleinkind Otto III overneemt, tot deze op zijn veertiende verjaardag in 994 meerderjarig wordt. Otto weet niet hoe snel hij dan met zijn hofhouding uit Duitsland vertrekt. Vanuit Rome wil hij zijn rijk besturen en het Oude Romeinse Rijk als de nieuwe Caesar tot leven wekken.

Als de Griekse monnik Johannes Philagathos, die een langdurige seksuele relatie met zijn moeder had, zich in 998 laat kronen tot paus Johannes XVI, trekt Otto III tegen hem op. Johannes wordt gevangen genomen en afgezet. Gregorius V, neef van Otto, wordt de nieuwe paus.

Otto III haalt zich de woede van de Romeinse bevolking op de hals als hij de afgezette paus eerst stuk voor stuk alle vingers laat breken. Daarna worden de ooit zo potente ex-Heilige Vader de ogen uitgestoken. Ook zijn lippen, tong en oren worden afgesneden. Met een koeienuier over zijn hoofd wordt de Griekse tegenpaus achterstevoren op een ezel naar een klooster afgevoerd, waar hij tot zijn dood in 1001 wordt opgesloten.

De Griekse loverboy van zijn moeder is nog maar net vertrokken, of het woedende volk keert zich tegen keizer Otto III. Hij wordt door de Romeinse bevolking de stad uitgejaagd. Hij vlucht naar de burcht Paterno bij Rieti, zo'n 40 km ten noorden van Rome, waar de laatste Otto in 1002 kinderloos sterft aan malaria.

Zie ook God van Nederland, de Boerengod Floris V of de Griekse kezerin die Sinterklaas naar Nederland bracht.

Bronnen: Davids, Adelbert. The Empress Theophano: Byzantium and the West at the turn of the first millennium, 2002. IBSN 0521524679; G. Anrich, Hagios Nikolaos II (1917); E. Crozier, The life and legend of St. Nicholas (1949)/p703 Missale Romanum Ned. editie (1955);/243 Pinguin/Met de heiligen het jaar rond deel 2 488/Misboek volgens de ritus der Dominicanen 659.

Griekse keizerin brengt Sinterklaas naar Nederland holland3.html

Terug naar de History of Holland

 

 

30 jaar lokale tv in amsterdam

Lourdes aan de Amste

Wiet is zo slecht nog niet

Alle publicaties van MokumTV bij Scribd

Istanbul de reisgids

Oum Kalsoum biografie

Jacques Brel biografie

Koop nu: Bob Marley

Encyclopedie Hollandse Heiligen

Hollands Glorie Snackbarboek

Friese Mirakels

De laatste Sultan Mehmed VI Vahdeddin

Amsterdammer Almanak 2010

Haarlemmer Almanak 2010

Kirkpinar - All about Turkish Oilwrestling

Sinds Stella Braam ben ik een Grijze Wolf

De Mariabode

Amsterdam apparitions

Mevlana Rumi biography

Lourdes Travelguide

MokumTV op Boomerang