Mevlânâ Rumi 2007 - 800th anniversary of his birth

Worldwide celebration of
Mevlânâ Rumi's tolerant Islam

After his lecture at the 3rd INTERNATIONAL MEVLANA CONGRESS (5 and 6 May 2003 in Konya, Turkey, Mr. Mohamed el-Fers and Dr. Veyis Güngör announced that in five years the 800th anniversary of the birth of Mevlana should be an European Celebration of tolerance, reason and access to knowledge. According the principles and through the love of Mevlânâ. According to El-Fers Mevlânâ was just what the world now needs the most. That it was more than necessary that Europe will become aware of Rumi and the tolerance and reason he advocated. 'I say Europe, but it should be the whole world!'

On the first row during the lecture four Turkish Ministers of State: The Right Honourable Prof. Dr. Mehmet S. Aydin (TC State Secretary of Religious Affairs), the Right Honourable Prof. Dr. Hüseyin Çelik (TC State Secretary of National Education) and the Right Hon. TC State Secretaries Mr. Besir Atalay, and the Right Hon. Mr. Sami Güçlü. All seem to agree, why limit the most eminent philosopher and greatest mystic writer of Islam to Europe only? The whole world needs Mevlânâ!

On the 14th of January 2005 the Turkish Permanent Delegation to UNESCO addressed a letter to the Director-General of the UNESCO requested that UNESCO should be associated in 2007 with the 800th anniversary of the birth of Mevlânâ. The request was supported by the Ministry for Foreign Affairs of Afghanistan, as Mevlânâ was born in Balkh in North East Afghanistan.

The Director-General noted that the man that marked Islamic culture and devotion for centuries met the criteria 'adopted by the Executive Board at its 159th session'. He proposed that UNESCO should be associated with the celebration of his 800th anniversary in 2007.

So, UNESCO party the 800th anniversary world wide, TÜRKEVi and MOKUMTV celebrate the birth of the Master of the Free Spirit on a smaller scale in the CAPITAL OF THE FREE WORLD: AMSTERDAM.

Mr Veyis Güngör of Türkevi Amsterdam was very happy with the UNESCO support, as 'it is a guaranty that the whole world will have access to the mystical knowledge of the masterpieces Mevlânâ produced. '

Mr. Mohamed el-Fers said that 'the work of Mevlânâ and his thoughts continue to have universal relevance today, well beyond the borders of Turkey or Europe.'

Mevlãnã - Documentairy The Tolerant Islam of Mevlânâ (Türkevi DVD 04-1) Buy the DVD

In world biggers port, the Harbour of Rotterdam, the new build Mevlana Mosque was elected the city's most beatiful building

A brand new project by Türkevi and MokumTV is the filming in High Definition (HD) quality of Mevlânâ, The Movie, based on the biography Mevlana by Mohamed el-Fers ISBN 90 5380 049X Script by author. This will be a partial re-acted documentairy about the lives of Mevlana and his master Shams-i Tabrizi.

Premiëre donderdagavond 29 november 2001 bij opening Mevlana-lezingencyclus van Turkevi in Amsterdam. Exclusieve Sneak-preview bij MokumTV in uitzending 217 van 19 november 2001
Tijdsduur: 20 minuten.

BEELD: Draaiende Derwishen
MUZIEK: Sema.
TITELS: De tolerante islam
Hazreti Mevlânâ
Mohamed Djalãl ed-Din
Rumi
MUZIEK: nay \fade in tekst:

Luister naar het fluisteren van de rietfluit
luister naar mijn zucht om de scheiding
sinds ik van mijn wortels werd losgerukt
wordt mijn klaagzang gehoord

Ik smacht naar een hart
dat zelf de pijnen van verlatenheid kent...
Ieder die van zijn oorsprong is afgedwaald
verlangd terug naar de tijd,,, dat hij daarmee verbonden was

Voor gelukkigen en bedroefden
heb ik mijn klagend lied gespeeld
ongelukkigen en tevredenen
vonden in mij terug... wat in henzelf verborgen was.

Met deze woorden begint een van de meesterwerken uit de wereldliteratuur. De Mathnawi van Mevlana Mohamed Djalãl ed-Din Rumi.

Zes kloeke delen mystieke Soefi-poezie in het Persisch geschreven. Ruim zeven eeuwen later nog steeds bestsellers. Niet alleen in de islamitische wereld, ook in Europa en de Verenigde Staten wordt zijn werk verslonden.

BEELD: Ingang mausoleum
In zijn tijd, de periode van de grote confrontaties tussen het Oosten en het Westen, overbrugde Mevlana's gedachtengoed alle religies, elk ras en iedere nationaliteit. De woorden boven de ingang van zijn klooster laten aan duidelijkheid niets te wensen over:

MEVLANA: Kom, en kom opnieuw!
Wie je ook bent,
gelovig of ongelovig, ketter of vuuraanbidder.
Ook al heb je wel honderd keer je beloftes gebroken.
Deze deur is niet de deur van wanhoop,
Kom, en kom weer opnieuw!

Ook zeven eeuwen na zijn dood blijven de mensen komen. Er is zelfs sprake van een internationale groei in belangstelling voor de Grootmeester van de Totale Tolerantie en zijn methode van zelfonthechting.

Mevlana Djalãl ed-Din Rumi werd op de 6de dag van de derde maand van het moslimjaar 604 geboren. Dat is 30 september 1207 volgens de Gregoriaanse jaartelling. Hij werd geboren.in Balkh, centrum van de Turkmenen in het huidige Noord Afghanistan.

Zijn ouders noemde hem Mohamed Djalãl ed-Din. Het voorvoegsel Mevlana is Perzisch voor Heer. En het toevoegsel Rumi komt van Rum, Rome.
Daarmee werd het Romeins Rijk aangeduid, hoewel de plaats waar Djalãl ed-Din zou uitgroeien tot een van 's werelds Grootste Mystici al jaren daarvoor op de Oost Romeinen was veroverd door de Selcuk-Turken.

BEELD: Eski Van
Want als kind trok Mevlana samen met zijn ouders naar het westen, en ontkwamen zo aan de aanstormende Mongolen die een paar jaar later zijn geboortestad in puin zouden leggen en duizenden inwoners zouden doden.

Via de nodige omzwervingen belanden de inmiddels 80 jarige vader en Mevlana in Iconium. 11 eeuwen eerder ook de verblijfplaats van de apostelen Paulus en Barnabas. De naam was inmiddels verbasterd tot Konya. Hier wordt Mevlana's vader hoogleraar in de islamitische theologie en na zijn dood opgevolgd door zijn zoon.

Mevlana's leven leek op een rimpelloos meer... tot hij in 1244 op straat oog in oog kwam te staan met een zekere Shams ed-Din. Een ruwe kerel uit de Iraanse stad Tabriz. Een zwervende derwish, voor niets en niemand bang en niet te beroerd om op hardhandige wijze de mensen te testen op de waarde van hun woorden en hun geloof.

Shamsedddin trof de 39-jarige Mevlana als bij donderslag met een ingewikkelde theologische vraag met directe politieke consequenties.

Mevlana valt bijna flauw, maar antwoord uiteindelijk tot tevredenheid van Shams ed-Din. Vanaf dat moment zijn de brute zwerver en de verfijnde hoogleraar theologie onafscheidelijk.

De Irani laat zich overhalen bij Mevlana in huis te trekken. Eenmaal thuis pleurt Shams ed-Din vervolgens de complete boekenkast van de theoloog in het water. Dit onder het motto: Kennis komt uit het hart, niet uit boeken...

Later schrijft Mevlana dat een man van God zijn kennis niet uit een boek maar rechtstreeks van God ontvangt,. een zee zonder oevers is, geen verschil kent tussen geloof en ongeloof, boven goed en kwaad staat en wegrijdt van wat niet bestaat.

Anderhalf jaar blijft Shams ed-Din in Konya. Dan heeft hij genoeg van de jaloerse aanvallen van de zich verwaarloosd voelende leerlingen van Mevlana en vertrekt naar Damascus.

Mevlana is ontroostbaar om wat zijn leerlingen hem geflikt hebben. Hij sluit zich op in zijn cel en wil niemand meer zien. Als het tot ze doordringt wat ze veroorzaakt hebben beloven zijn leerlingen plechtig Shams ed-Din te zullen respecteren mocht hij ooit terug willen komen.

Mevlana's zoon Walid wordt er op uit gestuurd om hem te vinden en slaagt er uiteindelijk in Shams ed-Din over te halen om van Damascus terug te keren naar Konya.

Mevlana is euforisch bij zijn terugkeer, maar ondanks alle plechtige beloftes krijgt Shams ed-Din het opnieuw aan de stok met de zich gepasseerd voelende leerlingen van Mevlana.

Zeven maanden nadat hij was teruggekomen verdwijnt Shams in de nacht van donderdag 5 december 1247 opnieuw. Dit keer voorgoed.

Mevlana is diep aangeslagen door de plotselinge tweede verdwijning van Shams ed-Din.

Over wat er met Shams gebeurde twisten de historici. Werd hij vermoord door jaloerse leerlingen van Mevlana? Wist hij te ontkomen?

Mevlana gaat zelfs twee keer naar Damascus in de hoop Shams ed-Din terug te vinden. Het duurt jaren voor hij de hoop opgeeft. Maar hij gelooft absoluut niet dat hij dood is, laat staan dat 'ie vermoord zou zijn.

MEVLANA: Waarom ben ik aan het zoeken? Nu ben ik immers Shams geworden en ik praat over mezelf. Ik was mezelf aan het zoeken.

De herinnering aan Shams doet Mevlana meesterwerken schrijven.

MEVLANA: Ik was rauw, daarna werd ik gekookt en nu ben ik verbrand.

Werd hij vermoord in Konya, waar in de vorige eeuw zijn graf werd herontdekt door Mehmet Önder, directeur van het Mevlana-mausoleum?

Of wist hij zijn moordenaars te ontkomen en stierf hij in het 250 km oostelijk gelegen Nigde. Of ging hij terug naar zijn geboortestad Tabriz in Iran, waar men op de Gejil-begraafplaats zijn graf vereerd?
BEELD: multan
Of vluchte hij helemaal naar het hart van de zuidelijke Punjab? Want ook in de Pakistaanse stad Multan verees een schitterend mausoleum over het graf van Shams ed-Din Tabrizi gebouwd.

Wat Shams ed-Din betreft kunnen we met zekerheid zeggen dat er meerdere graven van hem in verschillende landen bestaan.

BEELD mausoleum interieur
Mevlana zelf heeft maar één graf. Toen hij hier op 17 december 1273 werd begraven was voor iedereen duidelijk dat een van de werkelijke universele geesten was heengegaan.

Nooit eerder in de geschiedenis van de mensheid gebeurde het dat moslims, joden en christenen om de eer streden de dode naar zijn graf te mogen dragen.

Een unicum in de geschiedenis van deze wereldgodsdiensten. Iets dat tot op heden nooit meer is voorgekomen...

Jaarlijks brengen duizenden uit alle windstreken op zijn sterfdag een bezoek aan zijn graf en is men vervolgens getuige van de sema, het indrukwekkende en eeuwenoude ritueel van het wervelen van de derwishen.

Deze dans ontstond toen Mevlana tijdens zijn overpeinzingen over God zo diep in beroering raakte, dat hij als vanzelf ritmisch begon te draaien, waarbij de zoom van zijn kleed een cirkel vormde. (beeld sheikh)

Het draaien werd het ritueel van de Mevlevi's. Een techniek om in hogere staat van bewustzijn te raken.

Het was Shams ed-Din die Mevlana opriep tot dit wervelen, waarmee zijn volgelingen tot op heden wereldfaam als de Draaiende Derwishen genieten.

SHAMS: Als je de Sema danst, dan ontsnap je aan het dagelijks bestaan, ervaar je een ongelimiteerde vreugde en herwin je absolute moraliteit.

MEVLANA: Vrijgemaakt van het bestaan van de tijd en de beperkingen der uren, wordt je ontdaan van alle sterfelijkheid. Dan kun je een Vriend van de uit spiritualiteit bestaande Allerhoogste worden.

MUZIEK Sonpesrev, tot einde overgang van Sonpesrev naar Nay
TITEL: Mevlana's laatste brief aan Shams ed-Din

Soms vraag ik me af of je geen droom was in een lange winternacht
Een droom van lentedagen en gouden licht
Waarvan de stralen op een bevroren hart vielen
Een droom van robijnrode wijn die dronken ogen vulde

Dan vraag ik me af of ik deze wijn zal drinken
of dat ik zal gaan treuren
Iedere traan een parel waarin jouw gezicht staat gegraveerd
Ze vormen een gebedsketting om jouw naam te herhalen

Er zijn zoveel manieren om je terug te brengen
Ja, zelfs al was je maar een droom

De tolerante islam
Mevlãnã Djalãl ad-Din Rumi
Naar de biografie Mevlana van Mohamed el-Fers
een uitgave van Jan Mets / PassaTempo Amsterdam
ISBN 90 5330 049 X 1992

Premiëre van deze documentaire op donderdagavond 29 november 2001 bij opening Mevlana-cyclus van Turks Huis in Amsterdam Westerpark, waarbij ook .de mystieke muziekgroep Tevazu speelde. De documentaire "De Tolerante Islam" werd ook vertoond tijdens de Mevlana-avond in de Dr. Anton Philipzaal te Den Haag op 19 januari 2002.tijdens de Mevlana-dag van de Sultanahmet Moskee te Zaandam op 18 januari. Daarna volgden vertoningen in tal van plaatsen in Nederland, maar ook in Afghanistan, Iran, Suriname, Egypte en Turkije. Sinds 2005 is een DVD met naast de documentaire het complete Sema-ritueel op de markt gebracht door Türkevi.