VET STRAKKE MARIJEFERSKINING

Ga naar het Nij Altienae-forum van Our Lady of Nij Altoenae

www.mariaterbildt.tk © 2008 Postcards by Gallus Nigrum - Kaarten o.a. Route Santiago vanuit Zwarte Haan in Het Bildt

  De Bildtse Post:
Nij Altoenae maakt zich klaar voor de pelgrims
 
 

Op de foto op de voorpagina van De Bildtse Post poseerden Ilse (links) en Nijnke, beide gekleed als de Heilige Bernadette Soubirous van Lourdes. Of Sint Bernadette hun grote voorbeeld is valt uit het artikel niet op te maken. Wel liet Ilse weten dat 'Nij Altoenae nu helemaal voorbereid op een eventuele toestroom van bedevaartstoeristen.'

Welk een gezegend terrein mag zich Friesland noemen. De legende uit de 12de eeuw wil dat Karel de Grote een visioen had van de pelgrimsroute tussen de Friese Zee en Santiago de Compostela.

En werd Zwarte Haan het begin en Finesterre het einde van het Jabikspaad. Dat beide plaatsen werden gezien als de twee uiteinden van de wereldse Melkweg, kwam voornamelijk door de Karelslegende.

Naast deze eeuwenoude traditie heeft Friesland ook meer eigentijdse zaligheid te bieden. Zoals de Mariaverschijningen in Nes op Ameland en natuurlijk die van de Madonna van Zwarte Haan. De eerste had in 1872 in Zwarte Haan plaats, en veroorzaakte groot enthousiasme onder de gelovigen. Het bisdom stond hier echter 'niet op te wachten' maar wist niet te voorkomen dat er tot in de jaren dertig van de vorige eeuw semi-illegaal zogenaamde Stille Slikommegangen werden gehouden door winterharde katholieken. Die trokken zwijgend en zonder verdere uiterlijke manifestatie vanuit Sint Anna via de Schuringaweg en Nieuwebildtdijk naar genadeoord Zwarte Haan.

In 2007 zou nabij de kruising Schuringaweg/Nieuwebildtijk een gebeurtenis plaatsvinden die bekend zou worden als 'Maria's Friese Hemelvaart'. Dat jaar 2007 sloeg de Heilige Maagd eerst toe in Nij Altoenae. Ilse Stap en Nijnke van der Veen namen het initiatief om van de bescheiden dorpskom het Lourdes van Noord Europa te maken. Zo meldde De Bildtse Post dat Ilse en Nijnke bij het dorpshuis van Nij Altoenae zelfs een kapel hadden opgesteld,waar 'kaarsjes voor Maria konden worden aangestoken'.

De Bildtse Post maakte ook melding van de toen al een paar weken durende onrust vanwege de Maria-verschijningen in het Bildtse dorp. Inmiddels was duidelijk geworden dat de status "Lourdes van het Noorden" aan hun neus voorbij was gegaan. De meest Mariale plek was niet in het dorp, maar aan de kruising Schuringaweg/Nieuwebildtdijk gelegen.

Die plek aan de Nieuwebildtdijk is tegenwoordig regelmatig gemarkeerd met waxinelichtjes in glazen potjes. Het zijn niet uitsluitend "katolyke freondinne" met onvervulde kinderwensen die het Dorpshuis van Nij Altoenae laten voor wat het is en naar de Halte Strandhuis snellen. Er komen ook kerels om daar een kaars branden. Het verhaal wil dat Maria met name op die plek wensen in vervulling doet gaan.

In de Bildtse Post lieten Ilse Stap en Nijnke van der Veen op 3 januari 2007 weten dat de Mariaverschijningen niet door alle bewoners van Nij Altoenae even serieus werden genomen. Hoe kan het anders na al die eeuwen protestantse dictatuur! Maar zoals Maria tijdens een van haar verschijningen in Nes op Ameland liet weten: De protestant verdwijnt waar Maria verschijnt.

Want hoe je het ook went of keert, als ze vanuit St Anne naar Zwarte Haan trekken, kunnen ze niet om Ny Altoenae heen. Ook al ligt het devotioneel zwaartepunt bij de bushalte Strandhuis.


Hellegat nabij 't einde van de beschaafde wereld

Hellegat op Nij AltoenaeNaast de plek van Verschijningen nabij de protestantse PKN kerk aan de Schuringaweg 20 heeft het dorp Nij Altoenae de pelgrim weinig te bieden. Achter de kerk kun je even kijken naar een kuiltje. Het is alles wat er rest van het vermaarde en met duistere legenden omgeven Hellegat.

Aan het einde van de Schuringaweg kruising Nieuwebildtdijk staat het Strandhuis. Hier schoot op zondag 11 november 2007 de verschijning van de Moeder Gods loodrecht de hemel in. Een gebeurtenis die door de gelovigen werd omschreven als "de lancering van een raket."

Dit gebeuren liet fysieke sporen achter in de vorm van een afdruk in de aarde en geschroeid gras. Volgens experts wel het meest opmerkelijke aspect van alle Mariale manifestaties in Het Bildt. Met de verschijningen van Zwarte Haan is deze plaats, meer nog dan de akker achter de PKN kerk van Nij Altoenae, het "ware genadeoord."

Connexxion belbus 273 (richting Oude Bildtzijl) verbindt Leeuwarden rechtstreeks met het Strandhuis in Sint Annaparochie (7 strippen, ca. 36 minuten).


Van het begin tot het einde van de wereld

Geen wandelroute is zo populair als de sinds de middeleeuwen gelopen pelgrimstocht naar het veronderstelde "graf" van de apostel Jacob in het Noordspaanse Santiago. Daar lag het "Finisterre", het einde van de wereld. Het "Debuterre", begin van de wereld lag in Gallus Nigrum (Zwarte Haan), gemeente Sint Jacobiparochie. Het begin van het "Jabikspaad".


Maria van Middelsee
De Middelsee Gemeenten zijn het Bildt, Ferwerderadiel, de bekende fluitmakersgemeente Menaldumadeel en Leeuwarderadeel. Deze vier gemeenten met de hoofdplaatsen St. Annaparochie, Ferwert, Stiens en Menaldum hebben gezamenlijk ongeveer 43.000 inwoners op een grondoppervlakte van ongeveer 360 km2.

Het Bildt is een van de weinige gebieden in Friesland waar echt grote en vaak zeer rijke boeren zaten. Veel boeren zijn hervormd, terwijl de arbeiders in de gereformeerde versie van het geloof hun heil zochten.

Nij Altoenae ontstond als gereformeerd arbeidersbolwerk rondom de kerk aan 't Wechy. Dit Wechy (tegenwoordig Schuringaweg) was de eerst aangelegde verharde straat van Nij Altoenae. Hier kwamen de oude tegenstellingen tussen dorp en omland in de negentiende eeuw tot uiting. De landarbeiders kwamen in opstand tegen de uitbuiting door de landeigenaren, veelal uitwonende Friese adel, en verenigden zich in 'Broedertrouw', de eerste arbeidersvereniging van Nederland.

Broedertrouw ging ten onder toen de landeigenaren het boeren verbood Broedertrouwleden in dienst te nemen. De arbeiders lieten het er niet bij zitten en richtten een nieuwe geheime vereniging op. Velen verlieten toen de protestantse kerk, een enkeling werd katholiek. Maar dan had je ook echt lef! Katholieken liepen niet te koop met hun geloof in Friesland, in de hoop zo een hervorms of gereformeerd pak slaag te ontlopen.

 

 

 

     


Run op pelgrimskaarten

Ze behoren inmiddels tot de meest begeerde verzamelobjecten, de hierboven afgebeelde ansichtkaarten van 'Gallus Nigrum' (Zwarte Haan). Dat komt omdat ze alleen maar te koop zijn tijdens ommegangen naar Zwarte Haan. Jammer dat ze niet te vinden zijn in de collecties van de briefkaartverkopers op de bekende adressen in Het Bildt zelf. Ook niet bij evangelische boekhandel De Fakkel op St Anna.

Van Zwarte Haan naar Santiago de Compostela

De Mariaverschijningen op Ameland
Meer over de wonderbaarlijke verschijningen van Maria als Vrouwe van Eeuwigdurende Bijstand en de Allerheiligste Hoek bij de Doopsgezinde Kerk van Nes op Ameland bij RK NetNieuws.

De Bildtster verschijningen
Maria verscheen in 1872 en 1931 in Zwarte Haan en in juni 2007 op Nij Altoena nabij het Hellegat. Op zondag 11 november zweeft ze van Nij Altoenae via de Schuringaweg naar het Strandhuis aan de Nieuwe Bildtdijk. Bij de daar gelegen bushalte stijgt de Moeder Gods "als een raket" ten hemel.

De plek van Maria's Friese Hemelvaart: bushalte Strandhuis aan de Nieuwebildtdijk boven Nij Altoenae in Het Bildt.

Begrijpelijk dat met name deze laatste plek door pelgrims wordt opgezocht. De preciese lokatie van Maria's Friese Hemelvaart ligt bij de bushalte 'Strandhuis. De schroeiplek van een voetafdruk, die hier ruim een jaar zichtbaar was, is inmiddels verdwenen. Wel wordt hier vaak een rozengeur waargenomen. De plek zelf, zo'n anderhalve meter van de bushaltepaal is exact bepaald op breedtegraad 53°18'26.47" noorderbreedte en 5°39'15.92" oosterlengte.


Nieuwe bisschop:
Protestanten een secte

De RK bisschop van Groningen-Leeuwarden, Gerard de Korte, liet op de dag van zijn plechtige troonsbestijging in de Leeuwarder Courant van 12 september 2008 dat de protestantse secte zich geen 'kerk' kan noemen, omdat de Rooms Katholieke Kerk de enig ware kerk is.

Mgr. Gerardus de Korte, bisschop van Groningen-Leeuwarden

Hoewel hij zich 'herkent' in met name de orthodox-gereformeerde en de evangelische christenen, zal hij zijn zegen niet geven over het vieren van de eucharistie met deze en andere protestantse secten. Over protestanten die heimelijk Maria vereren sprak de nieuwe bisschop niet

Leeuwarder Crt 12 sept. 2008

 

 
 
NAAR NIJ ALTOENAE EN OMGEVING
 
 


Mariaverschijning

Jeugdhok Nij Altoenae met één van de zieners van de verschijning
Jeugdhok Nij Altoenae met één van de zieners van de verschijning.

Na de Mariaverschijningen te Zwarte Haan in 1872 en 1931 duurde het tot 22 - 24 juni 2007 voor de Heilige Maagd boven de kerk van Nij Altoena wordt gesignaleerd. Op zondag 11 november is ze opnieuw boven de kerk van Nij Altoenae en "zweeft" via de Schuringaweg naar het Strandhuis aan de Nieuwe Bildtdijk, vanwaar ze "als een raket" ten hemelen stijgt.

Nog voor De Bildtse Post de onrust rond de Mariaverschiningen in Nij Altena singnaleerde, wist RK NetNieuws te melden dat in Nij Altoenae de ongeveer 280 inwoners de lippen stijf op elkaar houden. De bewoners van dit gehucht hadden het er maar moeilijk mee. Want zelfs al hebben ze het met eigen ogen gezien, aan de Oudebildtdijk moesten ze in eerste instantie niets hebben van dit soort "Roomse fratsen".

Een lid van de vereniging voor Plaatselijk Belang Nij Altoenae, Oude- en Nieuwe Bildtdijken wil slechts onder garantie van strikte annonimiteit loslaten dat die "Mariapoppenkast" wel het laatste is waar de mensen van Nij Altoenae op zitten te wachten, "zeker niet in de kom ons dorp". Zij benadrukt dat het voornamelijk bezoekers van de jongerencaravan achter de kerk zijn. Betreft het hier jeugdige drankorgels die wel vaker rare dingen zien? In TDF in Berlicum waren de verschijningen in elk geval hot en het gesprek van de dag.

Het zouden vooral de bewoners van de drie buitengebieden van Nij Altoenae zijn geweest die de Heilige Maagd hadden gezien. Volgens een enkele 'kombewoner' van Nij Altoenae 'zegt dat genoeg'. Men zou er op uit zijn 'met dit soort onzin de goede christelijke naam die het dorp in de afgelopen eeuwen heeft opgebouwd, te grabbel te gooien."

Ditmaal hopen we dat er serieus zal worden omgegaan met verschijningsmateriaal dan in het verleden het geval was. Eerder werd op nadrukkelijke eis van diverse dominees niets opgenomen in de plaatselijke dokumentatiecentra over Roomse buitenaardse manifestaties. Omdat ze als zijnde niet relevant werden geboycot in de Leeuwarder Courant, het Friesch Dagblad, de Franeker Courant en De Bildtse Post ontbreken mededelingen hieromtrent ook in het Bildts Dokumintasysintrum, het Bildts gemeente- of Ryksargyf.

RK NetNieuws © Woensdag 14 november 2007


FORUM:
MARIA IN 't BILDT

NIJ ALTOENAE (RK NetNieuws) - Niet alleen tussen de Oude en Nieuwe Bildtdijk op Nij Altoenae is de Heilige Maagd waargenomen.

Ook in plaatsen als Berlicum en Sint Annaparochie werd de gloed die haar omgaf gezien.

Maria sjug ik graag verschijnen!
Rudolf Haitsema schreef:
Enige correctie heeft dit bericht wel nodig. Op de eerste plaats spelen deze zogenaamde verschijningen al sinds de jaren 80 van de vorige eeuw. Ze hadden niet in Nij Altoenae, maar ten oosten van het bronzen beeld van de Slikwerker in Swarte Hean plaats, dus in Sint Jacobiparochie. Juist ja, de plek waar het Jacobspad naar het Spaanse bedevaartsoord Santiago de Compostela begint. Hoewel sommigen hier het hebben over OLVrouw van Nij Altoenae, sprak men vroeger vooral over de Madonna van de Kooitsytipelen. Dit omdat haar allereerste verschijning tijdens een wedstrijd Kooitsytipelen bij Minnertsga werd waargenomen en pas later in Nij Altena. Groot tegenstander was de dominee van Nij Altena. Maria sjug ik graag verschijnen! Nu de dominees zijn verdwenen is dit niet langer bij voorbaat kansloos en gedoemd om te mislukken, as dat is altied al is west ...

MODERATOR: Het mag wel zo zijn dat deze dominee er persoonlijk voor gezorgd heeft dat er geen woord over deze gebeurtenis in It Frysk Deiblêd en de Ljouwerter Krante kwam te staan, een persoonlijke aanval op leiders van christelijke sekten zijn verboden, zie forumregels. Laatste deel van deze bijdrage is dus weggehaald. Guanto, uw moderator.

Mariaverschijning door de Haldo
Ano schreef:
Kan niet krek meer lang duuren jong , ik zag toch weer eeen verschijning boven de gereformeerde kerk in Ny Altoena, wat zou Maria daar toch te zoeken hebben. Dacht toch eerst dat het door de Haldol kwam maar volgens dr Klatter heeft het daar niets mee te maken. Weet U er antwoord op?

Nog niet bekomen van verbazing
Jan Hielkes Hoekstra schreef:
Hier wordt enigzins negatief gedaan over de zo wonderbaarlijke gebeurtenissen in Nij Altena, maar allen die het gezien hebben, zijn nog steeds niet bekomen van hun verbazing.
Zoiets verdient nader onderzoek inplaats van het cynisme waaraan sommigen zich overgeven.

Dominee verbiedt zijn kerkvolk
Anonymous schreef:
Geheel en hardgrondig eens met de heer Hoekstra. Het is al erg genoeg dat een dominee (sic) zijn kerkvolk verbiedt over zoiets te praten!

Jongeren uit dat zuiphok
Fa Lena schreef:
Iedereen meet zich gelijk een mening toe, zonder te weten welk een diepe indruk dit moet hebben gemaakt.
Aan de andere kant is het ook niet leuk voor de dominee dat zelfs de jongeren uit dat zuiphok het blijkbaar hebben gezien. Voor je het weet timmeren ze die oude caravan nog om tot een katholieke kapel of zo.
De gebeurtenissen worden dan ook met de nodige argwaan bekeken in de dorpskom.
Achterdochtig als men is, vermoedt men dat de tegenstanders hun dorp belachelijk willen maken.
Onbegrip en angst voor de dominee zit er hier bij velen blijkbaar nog goed in, want zodra er hier een buitenstaander naar vraagt, veinst men er nog nooit van gehoord te hebben.

Gods almacht gewaar!
Jolien schreef:
Laten we toch blij zijn dat de Moeder Gods ook in het Einde van de Wereld is verschenen! Boveniden, nog wel aan het allermooiste stukje van de Friese waddenkust.

Koningin
Zwollius schreef:
Is het waar dat de Koninging van de Hemel in Friesland en nèt zo uitzag als de vershijningen in het Belgische Beauraing? En waar is er meer informatie te vinden?

Medeverlosseres
Gertrude schreef:
Als ik die afbeelding goed bekijk, lijkt me dit eerder de door de RK Kerk goedhekeurde Mariaverschijning van Amsterdam, maar dan zonder haar kruis dat zij als "medeverlosseres" draagt.

Noorderlicht
Germ Bouma schreef:
Er wordt hier net gedaan of IEDEREEN die Mariaverschijningen hier heeft gezien, maar daar niet over mag (of durft) te praten.
De meesten hebben alleen maar een wat wonderlijk lichtspel gezien, een soort noorderlicht.
Slechts een paar mensen meenden daarin een vrouwfiguur te hebben waargenomen, maar of dat nu Maria was of een andere dame, daarover is men het alles behalve eens.

Katholieke vrouwtjes
Jildert schreef:
Wat een sterk initiatief: Hulde!!! It getuigt wer fan in soart leafde foar Maria en zet ook het dorp Minnertsga en onze caravan weer op de kaart. Ze is ook bij ons verschenen!!!! Ik kreeg op de waldwei een idee...
In plaats van een clash tussen de toonaangevende "caravan"groepen komen de rivaliserende keten uit de dorpen Nij Altoenae, Sintanna en Minnertsga nu eens positief in het nieuws als we ook pelgrims ontvagen in onze keten!
Door die Mariaverschijningen promoten we onze woonstreek en zorgen er misschien voor dat mensen van buitenaf hier naar toe komen. Gezellig potje bidden en bier drinken en andere mensen worden daar ook een keer beter van. Da's hard nodig na al die negatieve stukjes in de lwd krant.
Laten zien dat het in keten niet alleen om de zuiperij gaat en als de katholieke vrouwtjes zien dat wij zulke goede jongens zijn, zullen ze in grote getale naar onze keten komen.
Misschien een deel van de opbrengst van de pelgrims gebruiken voor een nieuwe caravan op colkesyk.

Mariabarkapel
Bauke schreef:

Is het geen beter idee om een RIJDENDE caravan in te richten als Mariabarkapel? Ik ben ooit eens in Lourdes beland en dat bestond louter uit café's en winkels vol Mariaprullerie. Nij Altena heeft nieteens één kroeg!

Stop ketterij
Sierd Terpstra schreef:
Maria komt zeer welgelegen.
Den Haag laat ons in de steek.
Zij komt ons redden van de verpaupering en verwording.
Laatst liet Rein Hagenaars van Wonen in Friesland weten dat Noord-Friesland goed geholpen zou zijn met Haagse subsidies om leegstaande huizen als nieuwbouwlocaties in Tzummarum maar weer te slopen.
Niemand wil er wonen.
Zonder Maria's hulp wonen we straks in spookdorpen in het noorden van Friesland.
De Protestanten hebben het af laten weten.
Hun geloof bracht alleen maar saaiheid.
Laten we weer terugkeren naar het Friese geloof van voor de reformatie.
Laten we om Maria's voorspraak bidden om problemen als verzilting van het landbouwgebied, armoede, drankgebruik onder jongeren en de protestantse ketterij te lijf te gaan.

Joke?
Kuno schreef:
Dit moet wel een joke zijn, toch? Maria zal over de HELE WERELD kunnen verschijnen, maar niet in Nij Altoenae. Iedereen die dit dorpje kent snapt wel waarom!!!!!

Straffen
R.F.Algra jr. schreef:
Het uit Zwarte Haan gestolen bord met bewegwijzering naar oord van de verschijning bij het strandhuis op de nieuwebildtdijk bevind zich in het plaatselijk zuiphok van Firdgum.
Zie op de foto het ontvreemde bord.

Ga naar het Nij Altienae-forum

Slechts één dag hing dit bord voor het werd gestolen. Het zou, zo willen de verhalen, eerst in een Zuiphok te Firdgum hebben dienst gedaan als "dobbeltafel", voor het werd teruggestolen door de jeugd uit de omlanden van Nij Altoenae.

Als iemand nu even aangifte doet van de diefstal, kan het wettelijk gezag er voor zorgen dat de dieven worden aangehouden en gestraft en het bord weer bij de rechtmatige eigenaar terecht komt.

-- Moderator: het is niet toegestaan hier mensen met naam en toenaam als dief verdacht te maken. Dat deel van uw bijdrage is dus niet meer zichtbaar.

Wietplantage
Maarten Steensma schreef:
Hohoho, is dit niet onze Friese CDA politieagent met zijn bak vol plexiglaskoeien? De grote ontmantelaar van wietplantagetjes? Onze eigen Sherlock Holmes? Of zit zijn zoontje nu op de politieacademie?

Serieus
Tjeerd van der Zweep schreef:
Ben blij dat er hier eindelijk ook eens serieus wordt ingegaan op zoiets wonderbaarlijks als de gebeurtenissen in Het Bildt.
Mijn grootvader, in 1979 overleden, was er tot de dag van zijn dood van overtuigd dat hij in Zwarte Haan Maria had zien verschijnen. Uiteraard was dit alleen in familiekring bekend. Maar nu ik dit lees, wil ik dit toch even laten weten.
Met groet,
Tjeerd.

Wim Knukkel schreef:
Bij ons in de familie ging een soortgelijk verhaal over een achter-achter-oud-tante Elsje, die ze als zuster Fulgentia in het klooster werd gestopt omdat ze in het Bildt een soortgelijke ervaring had. Misschien ligt het aan de omgeving van deze door God verlaten plek die niet voor niets het Einde van de Wereld wordt genoemd.

Onze oud-etc, tante Els zou Maria daar in 1872 gezien hebben. En dit verhaal als bejaarde non in 1930 tegen mijn vader hebben verteld. Het maakte op hem als kind een behoorlijke indruk. Niet iedereen had een tante aan wie Maria was verschenen!
Pa was met mijn grootouders in de vakantie naar Wijchen afgereist, waar ze in dat klooster zat. Wat mijn vader er verder over in zijn memoires schreef is dat tante Els een wonderschone vrouw was toen ze het klooster in ging. Maar na die ervaring, maar vooral omdat ze weigerde te zwijgen, werd deze lieve vrouw afgevoerd en als hysterica weggestopt in een verwegklooster.

Tjeerd van der Zweep schreef:
Van mijn grootvader weten we eigenlijk niet veel meer dan de datum waarop hij Haar zag. Dat was 18 februari 1931. Hij bewaarde een kaartje van de veerboot waarmee hij die dag van Ameland naar Zwarte Haan vaarde in zijn missaal.


 

WAT FRIESE WOORDEN

heilige vader (de paus) - hilliche heit
wijwater - hillichwetter
hemels - himelsk
heilige maagd - hilliche faam
zwarte hoek- swarte gea
zwarte haan - swarte hoanne
gebedsknuppel - beakneppel


MEDIA

Forum Verschijningen Nij Altoenae
Discussieer mee over de verschijningen van de Heilige Maagd in Nij Altoenae en Zwarte Haan.

Radio Eenhoorn
www.radioeenhoorn.nl
Lokaal is leuker, en dit geld als Eenhoorn online op donderdag van 19:00 - 21:00 uur het moderen christelijk programma Christ Hits van Leo 'Toppertje' Singor uitstralen over Menaldumadeel, Franekeradeel en `t Bildt.Enig nadeel: je hoort erg weinig Marialiederen.

Omrop Fryslan
www1.omropfryslan.nl

Leeuwarder Courant
Ljouwerter Krante

De Leeuwarder Courant is al meer dan 250 jaar de toonaangevende krant van Friesland met een gemiddelde oplage van 115.000 exemplaren
www.leeuwardercourant.nl

Het Friesch Dagblad
It Frysk Deiblêd

www.frieschdagblad.nl

De Franeker Courant
Friese Pers BV
Postbus 394
8901 BD Leeuwarden

De Bildtse Post
www.bildtsepost.nl
Uitgave: Drukkerij Van Leer & De Jong
Warmoesstraat 49
9076 DL St.-Annaparochie
Telefoon: 0518-401222
Fax: 0518-401466
Postbus 31
9076 ZN St.-Annaparochie
redactie@bildtsepost.nl
Directeur: D.J. de Jong
Hoofd- of chef redacteur: G.M. de Jong

De Bildtse Bode
www.bildtsebode.nl
Uitgave: Van Huffe
Bigstring 4mg
Zwarte Haan Prod.
Directeur: S.M. String
Hoofdredacteur:
Swiepe String
Chef redacteur:
Eril Esir
Email: bildt@bigstring.com

Dagblad van het Noorden
Dagblad van het Noorden ontstond in 2002 uit een fusie van drie regionale kranten: Nieuwsblad van het Noorden, Groninger Dagblad en Drentse Courant. Het verspreidingsgebied van het regionale ochtendblad wordt gevormd door de provincies Groningen en Drenthe en de aangrenzende streken.
www.dvhn.nl

Nij Altoenae NetNieuws
Van de Stichting Dorpshuis Utwyk
M. Smitstraat 25
9076 GW Nij Altoenae
telefoon (0518) 402753
www.nij-altoenae.nl
info@nij-altoenae.nl

Noorderland
Glossy magazine Noorderland verschijnt acht keer per jaar en gaat over Groningen, Friesland en Drenthe.
www.noorderland.nl

ReliVideo On Demand

- RK fietstocht in Friesland
- Mirakel 1345 Stille Omgang
- Maria in Turkije (1)
- Mariakapel in De Gruyter
- Maria in de Koran 1
- Maria in de Koran 2
- Thomas processie Zwolle 1
- Thomas processie Zwolle 2
- Thomas processie Zwolle 3
- Thomas processie Zwolle 4
- Tridentijnse Mis Agneskerk
- Clip Opening Mevlanajaar
- Rumi in Amsterdam (Google)
- Mevlânâ video 1
- Mevlânâ video 2
- Mevlânâ video 3
- Rumi in Amsterdam (YouTube)
- MokumTV's Mevlana site
- Pietersmoskee Rome
- OLVrouw ter Staats
- Nieuwste Mariaverschijning
- Reli UitLijst

IN DE OMGEVING

Tsjummearum, Franekeradeel

Het dorp Tsjummearum ligt aan de fietsroute van Sint Jabik naar Franeker. Het dorp is gesticht op de strandwal die na de Romeinse tijd ten noorden van Westergo ontstond. Het gebied wordt door de Friezen de Bjirmen genoemd en tot de gemeentelijke herindeling van 1984 vormde het de gemeente Barradeel. De herberg aan de weg naar Minnertsga draagt nog steeds de naam van de vroegere Grietenij.
Een van de in dit gebied ontstane woonkernen die uitgroeiden tot dorpen was het 'Heem van Thiadmar'. Thiadmar of Ditmar betekent: 'vermaard onder het volk'. In het Grieks 'Democles'. In Friesland komt de naam nog voor als Ditmer. Tzummarum kwam aan de Hoge Hereweg te liggen die van de zeekust naar het zuiden leidt. Het adellijk geslacht dat in de Middeleeuwen een grote rol in het dorp speelde waren de krijgshaftige Roordama's. Leden van het roemruchte geslacht maakten deel uit van de Friese Kruistochtlegers. Van één dezer kruisridders bleef eeuwen lang de schedel op de stamboerderij bewaard. "Gij zult mij weerzien, dood of levend, al zou het alleen mijn hoofd zijn", had hij zijn vrouw bij zijn vertrek beloofd. Op een dag bracht zijn schildknaap het hoofd naar de Stins. Het kistje moet nog steeds ergens bewaard worden.
In de elfde eeuw werd in het centrum van het dorp, hoog op de terp een grote tufstenen Romaanse kerk ter ere van Sint Martinus van Tours gebouwd. In 1870 werd deze historische kerk gesloopt om plaats te maken voor een Neo - gotische kerk in Engelse stijl.

In 1182 werd ten Westen van het dorp Tsjummearum de Premonstratenzer Abdij Mariadal gesticht. Dit klooster kreeg grote invloed op het dorp. De pastoors waren priesters uit de abdij en enkele pastoors van Tzummarum werden weer abten van Lidlum. De 'Heer' van het dorp, Johannes Roordama voerde letterlijk oorlog tegen het machtige klooster. Op zijn oude dag kreeg hij daarover berouw en hij stichtte het klooster Bethanië ten Oosten van het dorp. Hier woonden tot ze in 1580 verdreven werden door de intolerante protestanten begijnen, godsdienstige ongehuwde vrouwen die de kost met weven verdienden. In 1771 werd tussen Firdgum en Tzummarum het eerste stuk bouwland met aardappelen gepoot. Daarvoor was de aardappel een tuingewas geweest. In de herfst voer het eerste schip met aardappelen van Franeker naar Amsterdam. De zegetocht van de aardappel van curiositeit naar volksvoedsel begon in Tzummarum!

IN DE OMGEVING

Klooster Lidlum

Het Praemonstratenser klooster Lidlum werd in 1182 gesticht door Sibo die in niet ver van de zee in Barradeel leefde en Tjalling Donia van Bonneterp bij Winsum. Het klooster Vallis Mariae 'Maria Dal' was een dochterklooster van Mariengaarde. Aanvankelijk werd het klooster dichter bij het Wad gebouwd, aan de Kapellewei, maar het opdringen van de zee maakte verplaatsing dieper het land in noodzakelijk.

Om een door God gewilde plek voor het klooster te vinden gebruikten ze een bij de Friezen geliefde methode: volgens een latere legende werden twee koeien voor een wagen gespannen waarop een Mariabeeld werd geplaatst. De volgende morgen werden de dieren met hun vracht teruggevonden in een graanveld. Abt Sybodus liet het graan afmaaien en de fundamenten van de nieuwe abdij werden gelegd.

In de volgende eeuwen werd voortdurend aan het klooster gebouwd. In haar bloeitijd woonden en werkten in en vanuit de abdij 600 mensen In de late Middeleeuwen zei men dat het met zijn gebouwen, bomen en wallen leek op een stad.
Als Praemonstratenser klooster had het vele parochies die vanuit het klooster door priesters bediend werden: Lutkewierum, Oosterzee, Berlikum, Sexbierum, Spannum, Winsum, Tzummarum, Menaldum, Bozum, Welsrijp, Bajum, Huins, Baard, Oosterlittens, Britswerd en Hoorn op Terschelling. De 'Witheren' van Mariadal hadden grote invloed op het geestelijk leven van Westergo. Dochterklooster van Lidlum was het vrouwenklooster Michaelsberg bij Winsum en Vinea Domini bij Pingjum.

In de late middeleeuwen speelde het klooster een rol in de partijstrijd die Friesland verdeelde. De Witheren die van vrije handel hielden gaven hun naam aan de 'Vetkopers'. De economisch conservatievere Cisterciënzers of Schiere monniken gaven hun naam aan de 'Schieringers'. Lidlum voerde hevige strijd met de Roorda's van Tzummarum, met de Sjaardema's van Franeker en zelfs met de schiere monniken van Bloemkamp.

Dieptepunt in de geschiedenis van het klooster was de moord op Abt Eelco van Liauckema op de Uithof in Boksum op 22 maart 1332. Eelco protesteerde tegen het zuipen en vlees eten in de heilige vastentijd door de broeders. De mannen konden deze 'bekrompen' kritiek niet verdragen en sloegen hun geestelijke vader met een knuppel dood. Geen varkenshaasjes maar witte rozen kwamen uit de mouwen van zijn pij tevoorschijn.

Eelco werd in het lekengedeelte van de kerk begraven en als martelaar vereerd. Als zalige Eelco van Liauckema komt hij nog steeds voor in de heiligenkalender van de Orde van Premonstreit.
In 1572 plunderden de geuzen het klooster en de Spanjaarden gebruikten het als Kazerne. Van de laatsten hebben we een betrouwbare schets van het uiterlijk van het klooster in die dagen. In 1580 werd Mariadal volkomen verwoest. Enkele boerderijen en het steengruis in de grond herinneren aan de oude abdij.


IN DE OMGEVING
Stiens

Het dorp op een kunstmatige terp, waar dichter-staatsman Piter Jelles Troelstra in zijn jongensjaren heeft gewoond. Een heilige zoetwaterbron op het hoogste punt van de terp werd in de 11e eeuw de plaats waar een tufstenen kerkje werd gebouwd door dezelfde Cisterciënzer monniken die de strijd met de zee aangingen en dijken bouwden langs de Middelzee. Na de monniken kwam de landadel en in de dertiger jaren van de vorige eeuw werd de oude vaart door het
dorp gedempt. Weg waren de bruggetjes en de schepen in de haven. Alleen een naam die herinnert aan
weleer, de Smalle Brug, de Smelbrêge, is de naam van het voetpad waar de vaart liep.

Café-rest. De Smalle Brug
Smelbrêge 22
9051 BH Stiens

Café De Kern
Smelbrêge 3
9051 BH Stiens

Eatcorner Piter Jelles
Langebuorren 49, 9051 BE Stiens

Chin.-Ind. rest. Azië
Langebuorren 39, 9051 BE Stiens

Eetgelegenheid El Farao
P. Jellessingel 4, 9051 BV Stiens


IN DE OMGEVING
Oude Lije/Alde Lye

Op de grens van Ferwerderadeel, het Bildt en Leeuwarderadeel. Sinds 1975 toegevoegd aan de gemeente Leeuwarderadeel.

Winkelmuseum De Grutter
kruidenierswarenmuseum
De Streek 10
9071 XG Oude Leije
Tel. 0518 421546
Nostalgisch museum. Open van mei t/m september op woendag- en zaterdagmiddag.

Café De Drie Gemeenten
Lege Hearewei 12, 9071 XC Oude Leije


IN DE OMGEVING
Wytgaard/Wietgaard
Het katholieke Wytgaard


IN DE OMGEVING
Woudsend
Met de oudste en enige schuilkerk uit 1673 die er in Friesland nog te vinden is


WEST FRIESLAND

Ook in West Friesland hebben Mariaverschijningen plaatsgehad, zoals meer recentelijk die in Noordscharwoudepolder.

Maar ook in de Middeleeuwen daalde Maria hier uit de hemel neer. De kerk van Hoorn, in 1426 gesticht is nauw verbonden met het Friese thuisland. Aanleiding tot de bouw was de verschijning, in 1424 of 1425 volgens de Origo, van Maria aan een zekere Claes (Geraerdts?), een molenaar, en zijn vrouw, Vrouken genaamd, toen zij 's nachts uit hun molen naar buiten keken. Maria verscheen in de lucht, boven het huis van Claes Doedesz. De buurt nu wilde op de plaats van de verschijning een kerk bouwen en verzocht Claes Doedesz. derhalve zijn huis te schenken. Deze weigerde, maar stierf kort daarna aan de pest. Zijn vrouw, hierdoor bang geworden, schonk daarop het huis, waarna op kosten van de buurt een houten kerkje werd gebouwd. Toen nu de kerk bijkans voltooid was, lag er een schip in de haven dat een Mariabeeld naar Friesland moest vervoeren. De schipper had tot driemaal toe gepoogd de haven te verlaten maar werd door de weersomstandigheden telkens gedwongen terug te keren. Dit werd gezien als een teken van boven. Het gerucht verspreidde zich en ook Claes de molenaar (over wie eerder was gezegd dat hij al was gestorven) kwam kijken. Hij herkende het beeld uit de verschijning, waarna het voor de kerk werd aangekocht en op het hoogaltaar geplaatst. Naderhand gebeurden er 'grote miraculen ende tyckenen', te veel om hier te vermelden, aldus de Origo.
De episode in het wonderverhaal dat het schip niet naar Friesland kon uitvaren om het Mariabeeld te verkopen is politiek te duiden. Hoorn had in 1426 de zijde van Philips van Bourgondië gekozen, waarmee een einde kwam aan de machtspositie van de oude (Friese) adel. Ter beveiliging van de stad werd nu een omwalling aangelegd, die pal langs de plaats van de verschijning liep. Men mag aannemen dat de nieuwe machthebbers de gebeurtenis met het schip hebben opgevat als weigering van Maria om zich aan de zijde der Friezen te scharen en als teken van boven ter bevestiging van hun pas verworven positie.


IN DE OMGEVING

Bartlehiem

Ten N. O. van Wyns lag het Nonnenklooster Bethlehem in Bartlehiem. Ook dit klooster werd door de protestanten vernietigd

Schenkerij De Vlier
Bartlehiem 13, 9091 BJ, Bartlehiem


IN DE OMGEVING

Dokkummer Nieuwe Zijlen

Natuurcamping De Pomp
Van Dokkumer Nieuwe Zijlen richting Zoutkamp ga je voor de boerderij links af rechtstreeks naar de camping. Iets voorbij de camping ter hoogte van de laatste parkeerplaats zou de plek zijn waar Bonifatius zou zijn vermoord.

 


Bildtse Genadeoorden

De meeste informatie op deze site is afkomstig uit de Bedevaartgids naar 't Bildt:

Zie de video

Sites over de parels aan de snoer van Bildtse genadeoorden:

Bildtse pelgrims nemen de nodige voorzorgsmaatregelen in acht voor ze Nij Altoenae, het dorp dat de naam aan de meest recente Mariaverschijning gaf betreden. Het ligt aan de langste straat van Nederland, de Oudebildtdijk. Met het openbaar vervoer is Nij Altoenae redelijk bereikbaar en het aantal buslijnen is enige tijd geleden uitgebreid.

Altoenae in India

Ga naar het Nij Altienae-forum

Uit Lucknow ontvingen we een kaart met OLVrouwe van Nij Altoenae. Daar brengen de plaatselijke katholieken briefkaarten met recente Mariaverschijningen van over de hele wereld uit. Als laatste in deze serie troont de Moeder van God als medeverlosseres naast 't Hellegat aan de Nieuwebildtdijk.

Ga naar het Nij Altienae-forum

Op de in India gedrukte briefkaart zweeft de Heilige Moedermaagd in het weiland achter de Kerk tussen de Dijken. Een gebouw dat nadrukkelijk niet door de uit de handen van Maria uitgeworpen stralen wordt geraakt. Dit is waarschijnlijk de reden dat sommige zich met wijwater besprenkelen zodra ze in de buurt komen van het PKN gebouw. Schuin achter dit protestants bouwsel bevind zich de plek die al eeuwen lang Het Hellegat wordt genoemd. Het staat precies op de scheidslijn die je in het Bildt kunt trekken tussen het vroeger katholieke vrije westen en het streng en zwaar gereformeerde oosten.

IN JAARTALLEN
Katholieken in Friesland

In de protestantse denkwereld begint de geschiedenis van het ‘echte Christendom’ pas met de reformatie. Ze schaamden zich niet het christelijk gehalte van de kerk van het eerste millennium in twijfel te trekken. Dat was tenslotte het geloof van die katholieken, die ze met succes uit hun kerken en kloosters had weten te jagen in 1580.

Toch zijn er altijd Katholieken in Friesland gebleven, met roomse ghetto's als het katholieke Wytgaard, het dorpje Woudsend met de oudste en enige schuilkerk die er in Friesland nog te vinden is of de eeuwenoude katholieke begraafplaats in Steggerda.

Op de borden in hun van de katholieken geconfiskeerde kerken staan onder het ‘Gedenk uw Voorgangers’ nooit de voorgangers van vóór de zestiende eeuw. Zeven eeuwen een katholiek bolwerk en de vele heiligen van Fryslân waren onzichtbaar gewordent. De fundamenten van de moraal, het zelfverstaan van de mensen en hun visie op tijd en eeuwigheid hebben de dominees heftig veranderd.

Een centrale plaats in de bekering van de Friezen wordt ingenomen door de Ludgeriden, de clan van Liudger, de eerste bisschop van Munster. De familie heeft zich tijdens de bloeiperiode van het Friese koninkrijk in de Vechtstreek bij Utrecht gevestigd en ging al vroeg over tot het christendom. In Redbads dagen leefden ze als ballingen in het Frankenrijk. Stammoeder van de Ludgeriden was de grootmoeder van de bisschoppen Liudger en Hildegrim. Op jonge leeftijd werd Liudger toevertrouwd aan Abt Gregorius, hoofd van de Utrechtse kerk en leider van de domschool. Liudger wordt op 7-7-777 tot priester gewijd in Keulen en wijdde zich aan het afbreken van de overgebleven tempels en de opbouw van de kerk in het IJsselgebied en in Oostergo en Westergo. Een tijdlang was hij priester van de Sint Maartenskerk in Dokkum.

783
Als in 783 de opstand van Widukind uitbreekt, vluchten de predikers naar Italie. Tot aan het Vlie worden de oude heilige plaatsen in ere hersteld. Als het Frankisch gezag hersteld is, kunnen de mannen opnieuw in de Friese en Saksische goën werken. In deze periode speelt de legende van Bernlef, de blinde dichter en zanger die door Liudger in de buurt van Usquert genezen en bekeerd is. Als de priesters opnieuw verdreven worden, zorgt hij ervoor dat de kinderen worden gedoopt en het kerkelijk leven ondergronds verder kan gaan.

785
In 785 wordt Widukind definitief verslagen. Voor Liudger en Willehad volgt nu een grootse carrière. Liudger wordt bisschop van het latere Munster. Willehad wordt geloofsbode in de Friese gebieden en stichter van het Bisdom Bremen. Op de bekering met het zwaard moest de bekering van de harten volgen. De Friese predikers van de school van Utrecht hadden de opgave onder dwang bekeerde mensen tot onderdanige Christenen te maken.

1000
In de elfde eeuw werd in het centrum van het dorp Tsummarum een grote Romaanse kerk ter ere van Sint Maarten van Tours gebouwd.

1100
Een kroniek uit 1100 beschrijft dat de apostel Jacobus aan Karel de Grote verscheen en hem een weg van sterren aan de hemel toont; beginnend bij het latere Sint Jacobiparochie aan de Friese Noordzee- en over heel Europa buigend naar Galicië. De apostel beloofde hem: "Tot het einde van de tijd zullen pelgrims van zee tot zee trekken".

1120
Onderzoek heeft uitgewezen, dat in Minnertsga omstreeks 1120 de eerste kerk is gebouwd. Het kerkje dat er toen stond, was qua lengte ongeveer de helft van de tegenwoordige omstreeks 1450 gebouwde kerk.

1150
De bedevaart naar Santiago was een "wandelende reclassering" in die dagen. De eerste Nederlandse boetepelgrim die we kennen was de valsemunter Asing. Die wordt omstreeks 1150 door Abt Freerk van Hallum van Mariëngaarde veroordeeld tot het maken van een bedevaart naar Jeruzalem, Rome en Santiago de Compostela. Alleen Asing's reisgenote Gertrudis bereikte Santiago. Zij was de eerste Friese pelgrim naar Santiago de Compostela die wij bij name kennen. Konden zich eerst alleen de superrijken zich zo'n tocht veroorloven, al snel klaagde deze elite dat It pylgerkleed ferwaard ta boeve- en piratepak (Het pelgrimskleed was een boeven - en piratenpak geworden). Internationaal werd het woord "jacqueterie" synoniem voor struikroverij en ongeremde perversiteiten.

1163
De bouw van een aan de Heilige Maagd Maria en de Evangelist Johannes toegewijde kerk te Hallum markeert in 1163 het begin van het beroemde Norbertijner Klooster Mariëngaarde.

1168
De naam Minnertsga komt in voor het eerst in de boeken voor als bisschop Godefried van Utrecht de helft van de kerkelijke goederen van de parochie "Minnersghae" schenkt aan frater Eilwerd van Ludingakerke. Het staat dus vast, dat Minnertsga in 1168 al een parochiekerk had.

1182
Ten westen van Tzummarum wordt in 1182 het Praemonstratenser klooster Vallis Mariae ofwel 'Maria Dal' gesticht. Dit Klooster Lidlum was een dochterklooster van Mariengaarde.

1470
Op 2 april 1470 maken "Gerecht en raad van de landen, steden en delen van Westergo, nu eendrachtig en gemeenschappelijk in vergadering bijeengekomen in Sneek" bekend dat zij een vrijgeleide voor de Pelgrims naar Franeker verstrekken. Om daar op de vooravond van het feest van Sint Jakob de aflaat te halen die paus Sixtus de IV verleend had aan de plaatselijke Sint Martinuskerk. De oorkonde is bezegeld met het landszegel van Westergo en de geheimzegels van de steden Sneek, Bolsward, Workum, Stavoren, Hindelopen en Harlingen.

ca. 1500
Als Friezen en Hollanders omstreeks 1500 een nieuw dorpje aan de "Friese Zee" stichtten noemden ze dat "Sint Jabik", het huidige Sint-Jacobiparochie. Dit naar de kroniek uit 1100 die verhaald over de verschijning van de apostel Jacobus aan Karel de Grote. Jabik wordt het ene einde van de geprofeteerde pelgrimsroute die "tot het einde van de tijd" pelgrims van de Waddenzee tot de oceaan bij Santiago de Compostela zou doen trekken.

1505
In Minnertsga combineren ze het sprirituele met het nuttige als men op 23 mei 1505 begint met de bouw van de robuste meer dan 40 meter hoge gevangenistoren naast de parochiekerk.De in de muur van de toren gebouwde cel geniet al snel faam als martelkerker.

1572
In 1572 plunderden de protestantse geuzen het klooster Mariadal. Om te voorkomen dat de katholieken er ooit naar terug zouden kunnen keren, werd het in 1580 volkomen verwoest. Enkele boerderijen en het steengruis in de grond van Klooster Lidlum herinneren aan deze abdij.

1580
In 1580 wordt de gehele geestelijkheid van Leeuwarden onder gescheld van de soldaten de stad uitgejaargd en kwam een einde aan het bestaan van het Bisdom Leeuwarden. De katholieken worden uit al hun kerken gejaagd, het katholieke geloof wordt verboden en de gelovigen gaan ondergronds.

1673
In Woudsend wordt de oudste en enige katholieke schuilkerk van Friesland in 1673 ingewijd. De Sint Michaelkerk aan Midstrjitte 44 (Tel. 0514- 602163)

1682
De bekende achtkantige Van Harenskerk in St. Annaparochie stamt uit 1682. De zware, met koper beslagen toegangsdeuren naar de grafkapel van de Van Harens zijn een geschenk van de Zweedse koning Karel XI.

1754
Op 24 maart kondigt Ds. St. Muller te Leeuwarden in tegenwoordigheid eener groote menigte en tot vreugde der gemeente, het besluit der Gedeput. Staten v. Friesland af, dat geen censuur van vreemde kerkelijken buiten toelating der Regeering wordt erkend.

1849
Verschenen bij Telenga te Franeker: Dagboek mijner reize naar N. Amerika’s Vereenigde Staten in 1847, gevolgd door eenige aanteekeningen des lands door S. Osinga, voorheen te St. Anna Parochie, thans te Albang in de staat New-York.
Hetzelfde jaar verschijnt "Het Grietmanschap ontmanteld, een kritische beschouwing en wederlegging van het vlugschriftje: De grietmannen in Friesland", uitgegeven op last van de Bildtsche vereeniging: Hervorming zonder wanorde.

1851
Argrarisch Bouwbedrijf Van der Meer wordt opgericht door Johan Kuiken en Jan Hoekstra.

1852
In Zwarte Haan ziet Gerrit Krotje op 15 April 1852 "op den afstand van omtrent 117 el van het paalwerk, een buitengewoon grooten zeevisch". Sommige geloven dat de bijbelse vis Leviathan is komen aanzwemmen om Het Einde der Tijden aan te kondigen. De geleerden bepalen later aan de hand van de beschrijving van Krotje dat het hier waarschijnlijk een afgedwaalde Botskop (Delphinus Orca) betreft.

  • 1872
    In Zwarte Haan ziet de 19-jarige Elsina Knukkel uit Harlingen in 1872 de Heilige Maagd verschijnen in Zwarte Haan.

1873
Elsina Knukkel treed op 3 september 1873 toe tot de Orde van de Franciscanessen van Bennebroek. Haar kloosternaam is zuster Fulgentia.

1881
Tussen januari en april 1881 vertrekken 150 bewoners van het Bildt naar Amerika.

1903
Aan het vroegere ’t Wechy (nu Schuringaweg) op de Ouwe-Dyk werd in 1903 een school gesticht met drie leslokalen en een onderwijzerswoning.

1918
In 1918 bouwde men naast de school een Gereformeerde Kerk en een pastorie.

  • 1931
    Op 18 februari 1931 ziet Willem van der Zweep de Heilige Maagd in Zwarte Haan.

1938
Op 28 april 1938 start Freerk van der Meer een zelfstandig bedrijf als timmerman en wagenmaker aan de Nieuwebildtdijk nummer 266.

1948
Ten noorden van Nij Altoenae ligt aan de Nieuwe Bildtdijk het plaatsje Zwarte Haan. Tot 1948 voer er een veer tussen Zwarte Haan en Ameland.

1951
Nij Altoenae krijgt in 1951 officieel een eigen naam.Nij Altoenae (gemeente het Bildt). Veel inwoners van de kern van Nij Altoenae willen een dorp worden. De bewoners van het buitengebied denken er anders over. Zij hebben niks met het zwaar gereformeerde Nij Altoenae en willen graag bij het meer katholieke Sint Annaparochie blijven horen. Niemand durft uit te spreken dat er oude vetes spelen tussen de liberale boeren (die tegen zijn) en de protestanse en katholieke arbeiders (die voor zijn).

1968
In maart 1968 wordt Sociëteit Utwyk als dorpshuis opgericht.

1976
Er worden "bebouwde kom' borden rond Nij Altoenae geplaats.Het oorspronkelijke plan om van het hele gebied, tot aan de Waddenzee, een dorp te maken gaat niet door als tegenstanders een alternatief bedenken.

1982
In 1982 vroeg de vereniging voor Plaatselijk Belang Nij Altoenae, Oude- en Nieuwe Bildtdijken de dorpsstatus aan. Binnen de borden wel een dorp, daarbuiten niet. De VVD en de werkgroep het Bildt waren voor, maar na een handtekeningenactie van tegenstanders werd het te nemen besluit opgeschort.en het plan door de rest van de gemeenteraad (vooral CDA en PvdA) afgeschoten.

De opleving van de katholiek -christelijke pelgrimage naar Santiago confronteert de Friese dominees met christenen die het voordien niet in hun hoofd haalden op bedevaart door hun territorium te trekken. Ze zijn wars van deze intensieve wijze van geloven en vrezen dat ook protestanten de pelgrimsstaf op zullen nemen om tot een Roomse levensoriëntatie te komen. Door de ontkerkelijking vinden deze waarschuwingen nauwelijks oor. Samen met de Roomsen trekken anders- en zelfs niet-gelovigen langs de eeuwenoude pelgrimsweg naar het graf van de apostel Jacobus in Noord Spanje.

  • 1980
    In de jaren 80 van de vorige eeuw zijn er meldingen van Mariaverschijningen in Het Bildt, met name in Nij Altena, Minnertsga als ten oosten van het bronzen beeld van de Slikwerker in Zwarte Haan in Sint Jacobiparochie, de gemeente waar het Jacobspad naar het Spaanse bedevaartsoord Santiago de Compostela begint. Men sprak destijds over OLVrouw van de Kooitsytipelen omdat ze tijdens een wedstrijd Kooitsytipelen bij Minnertsga werd waargenomen.

Groot tegenstander van Maria was de toenmalige dominee van Nij Altena.

  • 1989
    Mariaverschijningen worden o.a. waargenomen door een aantal bezoekers van het oude dorpshuis aan de Oudebildtdijk 400, gevestigd in de oude kleuterschool achter de Gereformeerde Kerk. De dominee vraagt de bezoeker met nadruk te zwijgen over wat ze hebben gezien.

1991
In 1991wordt er een volksraadspleging gehouden maar haalden de voorstanders in een referendum niet de vereiste tweederde meerderheid. 279 Stemmers zijn voor, 193 tegen

1999
In 1999 verloren de voorstanders van de dorpstatus een referendum omdat de opkomstdrempel met vier stemmen te kort net niet werd gehaald.

2000
Nadat de kleuterschool in de jaren 80 naar 't kort Morn is verhuisd, wordt de oude kleuterschool dorpshuis de Utwyk. Het gebouwtje werd steeds bouwvalliger en in 2000 wordt het nieuwe dorpshuis bij de sporvelden gebouwd. De bouw van fundering tot dakbedekking is binnen een jaar volledig grealiseerd door vrijwilligers. Er wordt gebiljart, gekegeld, vergaderd en geborreld door bewoners van Nij Altoenae en de Bildtdijken.

2005
Op 18 mei 2005 trokken ruim 200 kinderen in jute gewaden in processie van St.-Jacobiparochie naar de Mariaverschijningsplek nabij de Zwarte Haan. Het betrof leerlingen van cbs De Koppel en obs De Opstap uit St.-Jacob die samen met zeventien leerlingen en enkele leraren van de Gemeentelijke basisschool uit het Belgische Nijlen op het Bildt verbleven in het kader van een uitwisselingsproject van het Europees Platform.

Gemeente het Bildt bestaat 500 jaar. Burgemeester Van der Werff spreekt de wens voor een zevende dorp uit. In 2005 vraagt de vereniging voor Plaatselijk Belang Nij Altoenae, Oude- en Nieuwe Bildtdijken opnieuw de dorpsstatus aan.

2006
Het derde referendum wordt tussen 27 januari en 7 februari gehouden. De meerderheid van de bewoners van drie buitengebieden was tegen het uitbreiden van de dorpsstatus tot hun gebied en wilde liever bij Sint Annaparochie blijven.

De gemeenteraad kende op 16 februari 2006 voor het gebied 'binnen de borden' de dorpsstatus toe. Nij Altoenae is per 1 oktober 2006 een dorp. Er was echter geen postcode meer beschikbaar dus het hoorde voor de post nog bij Sint Annaparochie. Uit protest lassen sommige hun brievenbus dicht.

2007
Op zondag 4 februari 2007 heeft S. Haarsma, de oudste broeder uit de PKN gemeente, het nieuwe naambord van "de kerk tussen de dijken" plechtig onthuld.

In 2007 krijgt Nij Altoenae één van de twee postcodes van Oude Leije: 9072.

  • Pas dan laat de Moeder Gods zich weer vanuit de hemel nederdalen om deze gebeurtenis extra glans te geven. De verschijning wordt tussen 22 - 24 juni diverse malen boven de kerk van Nij Altoenae gesignaleerd door o.a. Henk en Jelle Postma, Sjoerd Machielen en Bobbe Dijkstra op de dagen dat er een dorpsfeest aan de gang is!
  • Op zondag 11 november 2007 zien Klaas de Vries, Watze van Dijk en twee bezoekers van een lokaal drankhok Maria huilen boven de kerk van Nij Altoenae. Ze achtervolgen haar op twee scooters als ze via de Schuringaweg naar het Strandhuis aan de Nieuwe Bildtdijk zweeft. Bij de aldaar gelegen bushalte van lijn 73 schiet de Mariaverschijning loodrecht de hemel in.

2008
Herdenking dat Dorpshuis de Utwyk in maart 2008 40 jaar bestaat.

IN DE OMGEVING

Sint Jansklooster

In Sint Jansklooster stonden vroeger twee kloosters: het Clarissenklooster Clarenberg en het Sint Jansklooster.
Het convent op de Sint Janskamp zoals het klooster officieel heette werd in 1399 door de blinde Johannes van Ommen gesticht. De ideeën en idealen van de Moderne Devotie, zoals die werden gepredikt door Geert Grote van Deventer, hadden hem zeer aangegrepen. Deze kerkelijke hervormingsbeweging streefde naar een geordend samenleven van vrouwen en mannen, die als leken niet gebonden waren aan kloosterbeloften maar die zich wel aan de regels van armoede, kuisheid en gehoorzaamheid wilden houden. Omdat het toch verstandig was om zich aan te sluiten bij een organisatie voor soortgelijke gemeenschappen kozen Johannes en zijn medebroeders voor de "Derde orde van sint Franciscus". Ca. 1405 werd door gelijkgestemde vrouwen het zusterconvent, het Clarissenklooster Clarenberg, gesticht. Het Sint Jansklooster werd in 1581 tijdens de Tachtigjarige Oorlog verwoest. Vanwege de hervorming werd het niet weer opgebouwd. Het laatste restant van het mannenklooster brandde in 1835 tijdens de grote dorpsbrand af. In een weiland schuin tegenover de splitsing Kloosterweg-Monnikenweg zijn nog muurresten van het klooster te zien.
Al eeuwen staat er een molen in Sint Jansklooster; de naam monnikenmolen duidt erop dat het convent van Sint Jan een molen bezat. De eerste steen van de huidige molen is in 1857 gelegd. De markante watertoren uit 1931 is al vanuit de verte zichtbaar.

MARIAAL ARCHIEF

In het Bildts Dokumintasysintrum kunnen geinteresseerden achtergrondinfo vinden over het lokale eigene in de breedste zin van het woord: historie, actuele gebeurtenissen, taal, cultuur enzovoort. De dokumentatiecentra hebben sinds de oprichting sterk onder invloed van de Gereformeerde en Hervormde kerk gestaan, wat ook blijkt uit de boeken en brochures die in de collectie zijn opgenomen, maar ook uit dorpsfilms, documentaires op video, cassettebanden, diaseries, foto’s, kaarten, tekeningen en krantenknipsels.

Op nadrukkelijke wens van diverse dominees in de vorige eeuw zijn publicaties over Roomse buitenaardse manifestaties in Het Bildt en die van Nij Altoenae als zijnde niet relevant niet opgenomen. Hierdoor ontbreekt ook archiefmateriaal van en over de Mariaverschijningen in het Bildt.

MATERIAAL

Voor publicaties die over de Mariaverschijningen binnen de gemeente zijn verschenen hoeft u dus niet naar de bibliotheken in St.-Annaparochie en in Minnertsga te gaan. Wel als u meer wilt weten over het streekeigen karakter van het Bildt.

In beide centra is een speciale fotokast met daarin de foto’s, op onderwerp gerangschikt. Op verzoek is deze kast toegankelijk. In totaal zijn bijna 3.000 foto’s gerangschikt en zo volledig mogelijk beschreven. Op korte termijn zal gestart worden met het digitaal opslaan van alle foto’s zodat deze rechtstreeks vanaf een pc te raadplegen en te printen zijn.

Al het materiaal van het Bildts Dokumintasysintrum wordt overzichtelijk gepresenteerd in kasten. Het dokumintasysintrum is voor iedereen toegankelijk tijdens de openingsuren van de bibliotheek. Het gehele bezit is opgenomen in de geautomatiseerde catalogus van de bibliotheken. Iedereen kan materiaal lenen, hetzij met een bibliotheekabonnement dan wel tegen een vergoeding voor incidenteel gebruik.Uniek of kwetsbaar materiaal ligt alleen ter inzage.

ADRKF

Voor meer informatie over Rooms katholiek Friesland kunt u terecht bij de Stichting Archief- en Documentatiecentrum voor Katholiek Friesland. Het ADRKF zit op de 1e etage van het Titus Brandsma Museum:

Grote Dijlakker 11
8701 KV Bolsward
tel. 0515-581844
www.archiefrkfriesland.nl

HOLLANDSE HEILIGEN

De Helden van het Katholieke Geloof. Ze lijken algemeen vergeten te zijn, behalve dan in deze fascinerende en goedkope Encyclopedie, waarin ook aandacht voor tal van Mariaoorden in ons land, met in de editie 2008 ook aandacht voor OLVrouw van Nij Altoenae. meer

IN DE OMGEVING

Steggerda

In de Middeleeuwen ontstond "Steggerden" op de linkeroever van De Linde. De Steggerda kende na de Reformatie een grote groep inwoners, die katholiek waren gebleven en al in 1580 een kleine schuilkerk aan de Overburen inwijdde omdat de aan de H. Fredericus gewijdde kerk van Steggerda door de hervormden was geconfisceert en ontheiligd. In de eerste helft van de 19e eeuw woonden er in Steggerda zo'n 240 katholieken. Zij maakten met de katholieken van de dorpen Boyl, Noordwolde, Finkega, Peperga en Blesdijke in de eerste helft van de 19e eeuw deel uit van een statie, die tot het aartsprotectoraat van Friesland behoorde en die in totaal 490 communicanten telde. Zij werden door een Pastoor en twee kapellaans bediend en zij hadden een eigen begraafplaats. Op de hoek van de Steggerdaweg/Mulderstraat staat een reusachtige zwerfkei op een sokkel. Hoewel het volksgeloof de kei verbond met een reusachtige krachtpatser is de kei in werkelijkheid tijdens de derde ijstijd, zo'n 200.000 jaar geleden, aangevoerd vanuit Scandinavië.


IN DE OMGEVING

Wyns

Wijns is één van de oudste dorpen van Tytsjerksteradiel. De historie gaat terug tot omstreeks het jaar 500, maar wordt voor het eerst vermeld in het jaar 949 in het register van abt Hadamar van het klooster Fulda in Duitsland. Wijns werd toen Weninge genoemd.
Het kerkje dateert uit ongeveer 1200. Het is onlangs grondig gerenoveerd en ingericht voor multifunctioneel gebruik.
Wijns was in vroeger jaren een belangrijke plaats. Het zou zelfs de hoofdplaats van Oostergo genoemd kunnen worden. In Wijns werden de belangrijke beslissingen genomen en ook rechtspraak vond daar plaats. De gezamenlijke bestuurders / rechters kwamen bijeen in de Wynzer kerk. In 1224 vergaderden in Wyns zes grietmannen om het bestuursreglement vast te stellen voor het als nieuw land in gebruik te nemen zuidelijke deel van de dichtgeslibde Middelzee. Een deel van dit reglement is getiteld Wynyma Wilkeren, de keuren van Wyns. Iedere grietman had er een afschrift van en het origineel werd opgeborgen in het in 1170 gestichte Nonnenklooster Bethlehem in Bartlehiem.

Eetcafé De Winze
Straat nr. 30, 9091 BE, Wyns


IN DE OMGEVING

Sint Nicolaasga

Sint Nicolaasga is onmiskenbaar een katholiek dorp. De 61 meter hoge toren van de plaatselijke kerk staat als een baken in het vlakke landschap van weiden en meren en plassen. Het dorp heeft met het neogotische bouwwerk - een ontwerp van Jan Doedes van der Weide, een leerling van de beroemde katholieke architect Pierre Cuypers - de hoogste kerktoren van Zuid-Fryslân. Naast de in 1887 gebouwde kerk ligt de parkachtige tuin van de pastorie. Daarin staat een Lourdes-grot, een kopie van die in het beroemde Franse bedevaartsoord. Over belangstelling heeft deze plek niet te klagen.

Maar puur ‘rooms’ is het dorp niet meer. Er is een tijd geweest dat Sint Nicolaasga voor 80 procent uit katholieken bestond. Nu is dat 60 procent. De katholieken zijn lange tijd door de ‘Nederlands hervormde’ overheid gedwongen om onopvallende bedehuizen te bouwen; een verplichting die met het einde van de onderdukking van rooms-katholiek Nederland in 1853 verviel.

Het dorp had voor Friese begrippen al vroeg een katholieke begraafplaats, in 1842. Na de opheffing van het katholieke kerkhof van Steggerda is dat van Sint Nicolaasga het oudste van katholiek Friesland. De parochie van Sint Nicolaasga vormt in de Zuidwesthoek samen met de parochies van Lemmer, Joure, Bakhuizen, Balk, Sloten en Woudsend een samenwerkingsverband. De Ulesprong is een mooi natuurgebied.


IN DE OMGEVING

Sneek

Lunch en Dinner
Café 't Vaticaan
Grootzand 10 - 8601 AW Sneek -


   


BEDEVAART
Zwarte Haan

Nergens in het Nederlandse Waddengebied is de kwelder zo uitgestrekt als op het Noorderleeg, het buitendijkse gebied tussen Marrum en Nieuwebildtdijk in Noord Friesland.

In Sint Annaparochie, aan de voet van de zeedijk boven de Nieuwebildtdijk ligt Zwarte Haan. De naam heeft niets met pluimvee te maken maar komt van zwarte, donkere hoek: horne, in het Bildts als "harne" uitgesproken.

De zwarte harne (hoek) verbasterde tot haan. Rond 1790 wordt de herberg die hier stond De Zwarte Haan genoemd. In de Franse tijd vonden de Oranjegezinde kustwachten hier hun toevlucht.

Zwarte Haan wordt wel het Friese finistère genoemd, de pendant van het Galicische Finisterra bij Santiago de Compostela. Een plek die destijds werd beschouwd als het Einde van de Wereld. Pelgrims naar namen bij Zwarte Haan afscheid van de zee. die ze pas bij het Spaanse genadeoord zouden terugzien.

Omdat Finisterra het einde van de aarde gold, beschouwden de katholieke Bilkerts dit als "het begin van de wereld".

In Zwarte Haan ziet Elsina Knukkel uit Harlingen in 1872 boven de kwelders een wonderschone dame zweven. Dat kon voor deze 19-jarige katholieke meid maar één vrouw zijn: de de Heilige Maagd Maria.

Gezien de ronduit vijandige houding van de protestanten ten opzichte van dit soort puur katholieke manifestaties, krijgt Elsina van de kerkelijke authoriteiten te horen dat ze met niemand over de gebeurtenissen mag spreken.

Als zuster Fulgentia verdwijnt ze op 3 september 1873 in een Limburgs Franciscanessenklooster. Pas aan het eind van haar leven, in 1930, zou ze éénmalig haar zwijgplicht verbreken.

Een jaar later, op 18 februari 1931, ziet Willem van der Zweep de Heilige Maagd vanaf de veerboot van Ameland vlak voor aankomst in Zwarte Haan. Het veer naar Hollum op Ameland werd in 1948 opgeheven.

Hier staat het beeld van de Slikwerker als eerbetoon aan de kerels die eeuwenlang hun beste krachten aan het zware werk buitendijks in slik hebben gegeven.

Maria weet waar ze verschijnt! Dit is misschien wel het mooiste plekje van de Friese waddenkust.Lopend langs de zeekant is het genieten van de immense ruige rust. Hier vind je onder meer de forse lederachtige Knotszakpijp (Styela clava) en de Ruwe Zakpijper (Ascidiella scabra), die als je ze uit het water tilt gaan spuiten.

In de bij de oude aanlegplaats gelegen monumentale boerderij is tegenwoordig het bekende restaurant De Zwarte Haan gevestigd. Een uitstekende locatie om de bedevaart af te sluiten met een kopje koffie, lunch, brunch of een diner. Herberg De Zwarte Haan is alleen maandags gesloten. De rest van de week vanaf 12:00 uur geopend.


IN DE OMGEVING

Maria van Nes op Ameland

Heilige Hoek
Vermaningspad 1
Nes op Ameland
De Amsterdamse broedkunsteanares Wilhelmina wist dat oud bewoner van de Koedijk Frederick de Graaff tot in de tachtiger jaren van de vorige eeuw katholieken die de zogeheten Leegher Ommegang hielden, ontving in een door hem ingerichte kapel bij De Ryd.

Die Leegher Ommegang ging uit van Zwarte Haan via het Strandhuis naar Nieuwe Bildtzijl. Daar sloegen de pelgrims het Buitendijkswechy om via het Noorderleegh en Zeedijk langs De Ryd naar de Grandijk boven Holwerd te lopen. Daar werd een boot naar Ameland genomen. Tijdens de overtocht klonk dan het lied 'Sterre der Zee' en werd de verschijningsplek voor de Doopsgezinde Kerk aan het Vermaningspad op Ameland bezocht. De 'kapel' van Frederick de Graaff bleek een illegaal schuurtje. De bouwval verdween in de nacht van 18 januari 2007 definitief van de aardbodem tijdens een zuidwesterstorm.

Actuele informatie over Nes vindt u op:
www.amelander.nl

Sint Annaparochie

RK Parochie
Verrijzenis des Heren

J.J. Costerstraat 1,
9076 EA St. Annaparochie
Telefoon 0518-401735
De (fiets)afstand tussen Nij Altoenae en Sint Annaparochie is slechts 2,5 km

  • Drs. J.B. te Velde waarnemend pastoor
  • Drs. A. Bultsma priester
  • Drs. P.G.M. Sluis pastoraal werkster
  • 1st aanspreekbare B.L.M. Beverlo-de Vries pastoraal werkster

Plate Rest. Cafetaria Sieps
Restaurant Siep met prijswinnende frites (de beste van Holland, kwaliteit A1, tevens hangout lokale nieuwdienst Biltsche Bode)
Van Harenstraat 19
9078 BS Sint Anneparochie
0518-403232

  • Rond deze plek startte tussen 1872 en de jaren dertig van de vorige eeuw de Stille Ommegangen naar Zwarte Haan. www.fbg.nl

Café Het wapen fan 't Bildt
De kroeg van Anjo
Van Harenstraat 54
9076 BX Sint Annaparochie

Café Restaurant Het Paradijs
Warmoesstraat 10a
St Annaparochie
0518-403644

Restaurant Modena
Van Harenstraat 70
Sint Annaparochie

Snackbar Ons Huis
Beuckelaerstraat 2
Sint Annaparochie

Café De Stadhouder
Stadhoudersweg 10
Sint Annaparochie

Bibliotheek St.-Annaparochie
Beuckelaerstraat 27
9076 DA St.-Annaparochie
Tel.: 0518-401771
Fax: 0518-401163
maandag 13.30-17.30 uur
woensdag 10.00-12.00; 13.30-17.30 en 18.30-20.30 uur
donderdag 13.30-17.30 uur
vrijdag 13.30-17.30 en 18.30-20.30 uur

Studio Nijedyk
Meindert Gorter fotografie
Nieuwe Bildtdijk 294
9076 GJ Sint Annaparochie
0518-402942

Rijdende winkel
G. v.d. Kuur

Altoenastraat 3
9076 BH Sint Annaparochie
0518-403464

Roodas Speelgoedkast
Oudebildtdijk 296
9076 GJ Sint Annaparochie
0518-402106

Autobedrijf
I. Tasma

Oudebildtdijk 308
907 GJ Sint Annaparochie
0518-401036

Mini-camping De Noordster
Yvonne en Sigfried Kramer
Nieuwe Bildtdijk 289
9076 PP St Annaparochie
telefoon 0518 403040
noordster@noordster.nl

Bouwbedrijf van der Meer
Sinds 1851
Schuringaweg 60
9076 GV Sint Annaparochie
Tel 0518-401438

Nanne Technical Services
De Wissel 42/B
9076 PT Sint Annaparochie
0518-403932

Gemeente Het Bildt
(Provincie Fryslân)
Van Harenstraat 47, 9076 BT St. Annaparochie
Postbus 34, 9076 ZN
St. Annaparochie
Telefoon: (0518) 40 92 34
Telefax: (0518) 40 92 50
E-mail: info@hetbildt.nl
Internet: http://www.hetbildt.nl
Inwoneraantal: 11.013
Oppervlakte: 92,38 km²
Wateroppervlakte: 24,13 km²

College van B & W
Burgemeester: A. van der Werff (CDA)
Wethouders: H. Kaper (PvdA) loco-b
Mw. N. Haarsma-Vrieswijk (CDA)
Secretaris: R. Goeman
Griffier: P Haagsma Zetelverdeling gemeenteraad
5 PvdA - 4 CDA - 4 Werkgr. het Bildt - 2 VVD


IN DE OMGEVING

De Westhoek

Café De Westhoek
Gaya Indonesia
www.gaya-indonesia.nl
Oudebildtdijk 1226
9075NR Westhoek
Tel 0518 491760
Fax 0518 491420
E-mail info@gaya-indonesia.nl
De boys van de Westhoek realiseerden hier een unieke fusion tussen het oosten en westen. Met een gezellige stamcafé anex toko met Indonesische kunst– en gebruiksvoorwerpen en een restaurant dat de Indonesische rijsttafel serveert.


IN DE OMGEVING

Oude Bildtzijl

Cafe Het Graauwe Paard
Monnikebildtdijk 1
9078 VB Oude Bildtzijl

De Witte Klok
Bildts Kultuurtoeristys Informasysintrum (BKI)
Ds. Schuilingstraat 4-6
9078 WD Oudebildtzijl


IN DE OMGEVING

Vrouwenparochie

De kerk was kort vóór de reformatie gebouwd en in 1671 aan Onze Lieve Vrouw, de H. Moeder Maria toegewijd. Boven de deur leest men als eerste woorden: Hier straft en zegent men. Onze Lieve Vrouwenparochie zou, zo willen de oude verhalen, last hebben van demonen "die aan de konten van parochianen krabben." Om aan het gekrab te ontkomen zou slechts een regelmatig pak slaag op de billen verlichting brengen. Met andere woorden, iets klopt daar niet. Er moet vroeger iets gebeurd zijn dat het onheil aantrekt en de vraag is hoe Vrouwenparochie weer kan worden schoongewassen van die eeuwenoude vloek.

Café Rest. Groene Papegaai
J.P. van der Bildtstraat 2
9077 SK Vrouwenparochie
tel. 0518 401451

Eetcafé De Molen
Vrouwbuurtstermolen 2
9077 SW Vrouwenparochie
tel 0518 403333

Waddenbad kuursauna
Fryske Sauna en Zoute Kuurbaden
Waling Dijkstrastraat 51
9077 SP Vrouwenparochie
tel 0518 850595
mobiel 06 51282821
Behandelingen alleen op afspraak.

Minicamping De Roos
Leijester Hegedyk 74, Vrouwenparochie.
tel 0518 403252
www.minicampingderoos.nl


IN DE OMGEVING

Sint Jacobiparochie

Met het opleven van de Pelgrimage naar Santiago ontwaakte in Nederland ook de interesse voor dit "Nederlandse Santiago" en begonnen of eindigden Nederlandse pelgrims hun reis in dit dorpje. Aanvankelijk ontmoetten zij enkel bevreemding bij de "Sintjabuursters", maar dankzij de reis van Klaas en Truida Dankert, het van huis uit democratisch-socialistische burgemeestersechtpaar van het Bildt op de fiets naar Compostela in 1994 heeft de bijzondere relatie tussen het dorp als begin van het Jabikspaad.in de aandacht gebracht. Deze oeroude route verbindt Sint Jacobiparochie met de Jakobsstad in Spanje, 2700 kilometer verder. In het centrum van het dorp stond sinds het begin van de zestiende eeuw een kerkje ter ere van Sint Jacob de Meerdere. Die werd in 1843 vervangen door de streng neoclassicistische "Groate Kerk" van de Leeuwarder architect Jacob Romein gebouwd. De zuidgevel vertoont grote gelijkenis met een door Melchior de Prado in 1792 gemaakt ontwerp voor een nieuwe Puerta Santa in de Kathedraal van Sint Jakob in Santiago de Compostela. Dit ontwerp is in Compostela nooit gerealiseerd. Het aan Sint Jacob toegewijde Bildtse dorp was al rond 1900 één van de meest ontkerkelijkte dorpen van Nederland. De grote neo-classicistische kerk werd in 1980 omgedoopt tot "Cultureel Sintrum: De Groate Kerk". Tegenover de kerk staat het in 1998 geplaatste kunstding van Henk Rusman uit Oudebildtzijl dat het begin van de pelgrimsroute naar Santiago de Compostela moet symboliseren. Bij de pelgrimsgangers naar Santiago de Compostela is veel belangstelling voor de stempelkaart. Er zijn langs de route vele adressen waar men een stempel kan krijgen. Op deze wijze kan men iedereen laten zien dat men inderdaad het hele traject heeft afgelegd. De stempelkaart is voor € 1,50 te koop bij: Pension Jacobshoeve in St. Jacobiparochie.

Logement De Jacobshoeve
Westeinde 10
9079 LJ Sint Jabobiparochie

Café De Oosthoek
Oudebildtdijk 678
9079 NA Sint Jacobiparochie
tel. 0518 471924

Cafe De Brouwerij W. Westra
Zuideinde 4
9079 LN Sint Jacobiparochie

Timmerfabriek
Het Noorden

J.W. Stap
K L de Vriesstraat 1
9079 KK Sint Jacobiparochie
0518 491888

Klussenbedrijf Drijfhout
Oudebildtdijk 774
9079 NC Sint Jacobiparochie
0518-491508


IN DE OMGEVING

Jelsum

Vanaf Leeuwarden is Jelsum het eerste dorp in de gemeente Leeuwarderadeel. Een statig dorp aan de rand van het Leeuwarder bos. Met haar oude gerestaureerde kern heeft Jelsum een beschermd dorpsgezicht. Jelsum is bekend door het landgoed Dekemastate State. Deze tot in de negentiger jaren oudste bewoonde state van Friesland is na restauratie in 2001 opengesteld voor publiek.


IN DE OMGEVING

Cornjum

Nabij Jelsum ligt het dorp Cornjum met het Cornjumer bos met een grafheuvel. De fraaie lanen van het landgoed Martenastate vormen het mooiste plekje van de gemeente. Martenastate werd een ruïne toen het na de dood van jonkheer Ducko Martena van Burmania Vegelin van Claerbergen in 1894 met de daarbij horende grond, gebouwen, partikuliere begraafplaatsen voor slechts ƒ 1000,— aan de Nederlands Hervormde Kerk van Comjum werd gele-gateerd onder de voorwaarde dat het bij de opheffing van de Nederlands Hervormde Gemeente zou vervallen aan de gemeente Leeuwarden. De kerkvoogden besloten het slot af te breken, maar wisten langzame verwildering van het bos tegen te gaan door enkele ouden van dagen de verzorging op te dragen. Later is van partikuliere zijde het initiatief genomen het verwilderde lustbos door vrijwilligers weer als keurig park laten herstellen. Waar vroeger het machtige slot Martenastate heeft gestaan bouwde men een huis als fantasiekasteeltje dat dezelfde naam draagt. Wel zijn twee historische grachtpoortjes in de hoofdingang van het Cornjumer bos in de muur gemetselt. Het Cornjumer bos is vooral bekend omdat het de belangrijkste vindplaats is van de hellebloem, holwortel, wilde tulp, wilde aardbei, adderwortel, longkruid, krokus, sneeuwklok, maarts viooltje, gele anemoon, wilde aronskelk en het Haarlems klokkenspel. Ook is er een door dichte hagen en hoge bomen omringd kampeerterrein en de Grafheuvel met 16 afstammelingen van het roemruchte Martenageslacht.


IN DE OMGEVING
Hallum / Klooster Mariëngaarde
In de middeleeuwen bevond zich hier het beroemde Norbertijnenklooster Mariëngaarde, opgericht in 1163. De eerste abt, Freerk van Hallum zond omstreeks 1170 van hieruit heer Asing op boetepelgrimage. Zijn reisgenote Gertrudis bereikte Santiago de Compostela. Zij was de eerste Friese pelgrim naar "Sint Jacob" die wij bij name kennen. Het standbeeld van Freerk, staat bij de rond 1300 gebouwde kerk van de Heilige Maria en de Evangelist Sint Johannes (Grote Kerk). In de grafkelder ruste tot de komst van de protestanten de hier in 1175 overleden Freerk van Hallum. Ten tijde van de hervorming vernielen de protestanten zijn graf, maar katholieken weten het gebeente van deze Heilige elders in Friesland verborgen te houden. Later werd het in de abdij Bonae Spei (Bonne-Espérance) te Binche in het Belgische Henegouwen bijgezet. De Friese Freerk rust nog steeds in dit uit 1130 stammende klooster, de enige abdij in Henegouwen die zowel de Oranje-opstand als de Franse revolutie doorstond.

Bed en brochje
Mariengaarderweg 15
9074 TL Hallum


IN DE OMGEVING

Hijum
Het dorp Hijum is ontstaan op een oude kwelderwal. Destijds woonden er schippers in het dorp, dat via Oude Leije in verbinding stond een met de Middelzee. In de 12e eeuw werd een dijk aangelegd waardoor Hijum binnendijks kwam te liggen. Het werd toen bezit van het klooster Mariëngaarde uit Hallum. Hijum heeft een kerk uit de 12e eeuw die gewijd is aan Sint Nicolaas, beschermheilige van de zeelieden.

Logement Leafe Sâwntjin
Lege Hearewei 14
9054 KA Hijum

Café De Terp
Lege Hearewei 42
9054 KD Hijum


IN DE OMGEVING

FinkumVlak bij Hijum is het dorp Finkum met een heel mooi oud kerkje uit de 12e eeuw. Er wordt twee maal per jaar een hervormde dienst gehouden, maar het kerkje is te bezichtigen. De sleutel is af te halen op Holdingawei 8. Tel. 058 2574688.
Samen met Hijum viert Finkum ieder jaar het dorpsfeest. Het ene jaar wordt dat in Hijum georganiseerd en het andere jaar in Finkum. Wat wil je als de feestvereniging "Mei elkoar ien" heet. Een aantal keren per jaar rolt de dorpskrant "De Rattelwacht" in de bus. Ook dat is een co-productie met het dorp Hijum.


IN DE OMGEVING

Nij Altoenae

De Haan
Vakantieverblijven

't kort Morn 11
9076 GV Nij Altoenae 0518-401206

Kerk tussen de dijken
Om 9.30 uur op zondagmorgen zijn er protestantse kerkdiensten in deze PKN kerk aan de Schuringaweg 20
Info bij G. Stap
Schuringaweg 36
9076 GT Nij Altoenae
Tel. 0518-401363

De Brike Smiters
Kegelclub De Brike Smiters
I. van Dijk
Schuringaweg 5
9076 GR Nij Altoenae
Tel. 0518-402493

Plaatselijk Belang
Nij Altoenae

I. Nanne
't kort-Morn 13
9076 GV Nij Altoenae
Tel. 0518 402342

Oranjevereniging
Nij Altoenae

L. van der Meer
't kort-Morn 7
9076 GV Nij Altoenae
Tel. 0518-400968

De Grijs Adm. Dienst
Schuringaweg 15
9076 GR Nij Altoenae
0518-400000

Mombaerts IT
Oudebildtdijk 406
9076 GL Nij Altoenae
0518-400304

Autorijschool
Paul Spaan

't Putstik 3
9076 NA Nij Altoenae
0518-401501

Technisch Onderhoud
Arjen van Schepen

't kort Morn 6
9076 GV Nij Altoenae
0518-401503


Bisdom Groningen-Leeuwarden

Zoals alle Mariaverschijningen, valto ook die van Nij Altoenae onder verantwoordelijkheid van de lokale Rooms Katholieke bischop. Dit is Mgr. Dr. Willem Jacobus Eijk, de geeigende autoriteit voor zieners die hier officieel melding van willen maken, maar ook het adres om gebedsverhringen en/of bijzondere gezeningen na aanroeping van OLVrouwe van Nij Altoenae te deponeren. De bisschop woont aan de Ubbo Emmiussingel 79 in 9711 BG Groningen. Zijn telefoonnummer is 050-4065888, maar uw meldingen kunt u ook per fax melden (050-3141240) en emailen kan natuurlijk ook: info@bisdomgroningen.nl

De bisschop

Wim Eijk is de kerkprins over één van de zeven bisdommen van de Nederlandse katholieke kerkprovincie. Zijn gezag geld in de provincies Groningen, Friesland en Drenthe en de Noordoostpolder. Er werken 26 priesters in het bisdom Groningen-Leeuwarden, terwijl het bisdom 84 parochies kent. Sommige pastoors hebben 6 of meer parochies onder hun hoede.

Comité-Generaal RK Heiligdommen in Het Bildt

Het C-G heeft ten doel: Het onder de aandacht brengen en zichtbaar maken van de verschijningen van Maria op en om het Bildt door het organiseren van bedevaartsweekenden (laatste weekend juni en eerste weekend september), het verspreiden van publicaties, het organiseren van processies en bijeenkomsten voor gelovigen in de ruimste zin des woords.

Vicariaat

Het Bildt valt onder de Regio Noord-Oost van het Vicariaat Friesland/Noordoostpolder. Dit Vicaraat bestaat uit 22 parochies: Ameland, St.Annaparochie, Bergum, Dokkum, Drachten, Dronrijp, Franeker, Frederiksoord, Gorredijk, Harlingen, Heerenveen, Irnsum, Leeuwarden, Oosterwierum, Oosterwolde, Schiermonnikoog, Steggerda, Terschelling en Vlieland, Warga, Wolvega, Wijtgaard en Zorgvlied

  • Vicaris drs. J.B. te Velde, pastoor te Emmeloord, Markenesse, Rutten en Tollebeek.
  • Vicariaat: De Deel 22,
    8302 EK Emmeloord
    vicariaat.friesland-nop@planet.nl
    Op ma/di/do ochtend assisteert mevr. M.E. Wezenberg-Bos Vicaris Te Velde.

IN DE OMGEVING

Minnertsga

Minnertsga is het oostelijkste dorp op de strandwal van de "Bjirmen" (van Wijnaldum tot Minnertsga); een gebied met zeer oude bewoning. Vanwege de landschappelijke schoonheid wordt het gebied "het Umbrië van Friesland" genoemd. De geschiedenis van het dorp is dus veel ouder dan de rest van de gemeente het Bildt, waar Minnertsga pas sinds 1984 deel van uit maakt. In de vroege Middeleeuwen was het een eiland. De monniken van het Lidlumer klooster zorgden voor de bedijking. De naam Minnertsga komt in 1168 voor het eerst in de boeken voor als bisschop Godefried van Utrecht voor als hij de helft van de kerkelijke goederen, inclusief de omstreeks 1120 gebouwde parochiekerk van "Minnersghae" schenkt aan frater Eilwerd van Ludingakerke. Als je Minnertsga nadert zie je van verre de kerk met zijn robuuste toren, die qua grootte en ouderdom zijn gelijke in de omgeving niet kent. De tegenwoordige kerk werd omstreeks 1450 gebouwd. Met de bouw van de robuste meer dan 40 meter hoge toren is men begonnen op 23 mei 1505, zoals te lezen staat op de rode Bremer dorpelsteen, die links van de ingang in de toren is ingemetseld. In de wanden van de toren komen oude deurtjes voor. De ene geeft toegang tot de torentrap. De andere deur in de toren geeft toegang tot het z.g. "hunegat" (hondegat), een cel die geheel in de 2,65 meter dikke muur is uitgespaard. Hier werden de Minnertsgaaster misdadigers opgesloten om te worden afgeranselt met zogenaamde 'keallepoaten' (kalverpoten), lederen knuppels. Keallepoaten werd ook de bijnaam voor de inwoners.De toren had bij de bouw een hoge spits die in 1552 getroffen werd door de bliksem en te pletter viel. In de westzijde van de toren staat het jaartal 1818. Dit geeft niet het bouwjaar van de toren aan, maar de restauratie van het zadeldak. De door de protestanten geconfisceerde kerk staat een meter hoger, doch is niet op een terp maar op aarde uit de gracht rondom de kerk. Deze gracht liep door tot bij de gracht van de boerderij Groot Hermana, waar in vroege tijden het slot van het steenrijke geslacht Hermana stond.
Bij de brand van 3 juni 1947 werd de kerk met de massieve toren bijna verwoest, maar in 1955 stond de kerk er toch weer bij, zoals hij er nu ook nog uitziet. De oude grafstenen die voor het koor liggen komen uit de gesloopte Galieërkerk te Leeuwarden.

Bibliotheek Minnertsga

Collot d’Escurystrjitte 1
9047 JM Minnertsga
Tel.: 0518-471362
Fax: 0518-471362
dinsdag 14.30-17.30 uur
donderdag 18.30-20.30 uur
vrijdag 14.30-17.30 uur


IN DE OMGEVING

Lichtaard (Ferwerderadeel)

Ten westen van Dokkum ligt dit dorp, Lychtaurt in het Fries, waarvan de stichter wel een losbol moet zijn geweest. Het dorp is namelijk naar deze eigenschap van de oprichter vernoemd. De Hervormden houden hun diensten in de Heilige Geertruidakerk, waaruit zij de katholieken hebben verdreven. Het is een vierkant gebouw met stompen toren. Aan de noordzijde van de kerk is nog een zeer lage, dichtgemetselde deur. Wie hier werden ingemetseld is niet duidelijk. Er doen verschillende verhalen de ronde over de achterliggende kerker.


IN DE OMGEVING

Ferwerd

Foswerd, ook wel Bethanië genoemd, was een nonnenklooster ten Z. O. van Ferwerd. In 1090 werden op bevel van Conradus, de 22ste bisschop van Utrecht de nonnen van het eiland Ameland overgebracht om voor de bisschop ter eere van St. Jan den Dooper ingewijde kerk te zorgen. In 1289 werden ook de nonnen uit het door de watervloed van dat jaar bijna geheel vernielde klooster Miedum in Franekeradeel, in Foswerd ondergebracht. Dit nadat ze van de orde der Augustijnen tot die van Premonstreit waren overgegaan.

Dit klooster was geen op zich zelf staand gesticht, maar hoorde bij Lidlum, zonder dat de Nonnen een eigen abdes hadden. In 1349 werden in dit klooster 200 personen slachtoffer van de pest. In 1397 werd de kloosterkerk door de Monniken van Klaarkamp in brand gestoken, waarop die van Foswerd, uit weerwraak, vier Monniken van Klaarkamp doodsloegen. Het ging er vervolgens zo grof aan toe, dat er een algemeen straatverbod moest worden uitgegeven. Bijna een eeuw lang was de geringste aanleiding nodig tot een uitbarsting te komen. Tot een goede daad door die van Klaarkamp aan Foswerd bewezen, de vijandigheden beeindigde.

De Klaarkamper monniken hadden in 1489 een broeder van Foswerd verlost uit de handen van Hessel Mokkema. Deze had de broeder beschuldigd van doodslag op een van zijn mannen. Hij wilde hem naar Dokkum voeren, waar het zeker slecht met hem zou zijn afgeloopen. De bevrijding heeft niet alleen de oude breuken geheeld, maar gaf ook aanleiding tot onderlinge vriendschap. Het schitterende klooster van Foswerd is door de reformatie verwoest. Toen werden ook de bewoners verdreven.


IN DE OMGEVING

De Alde Feanen

Nationaal Park de moerassige Alde Feanen in het hart van Friesland rond het watersportdorp Earnewoude.is ontstaan door verveningsactiviteiten. U kunt hier de blauwborst of bruine kiekendief tegenkomen. En dat zijn nog maar twee van de meer dan honderd soorten broedvogels.


IN DE OMGEVING

Cornjum

Café-bar De Tuolle
Brédyk 13, 9056 PB Cornjum


IN DE OMGEVING

Jelsum

Wok Paradijs
Brédyk 17, 9057 RB Jelsum